Er is geen enkele organisatievorm die mensen zo effectief in het gareel kan houden als georganiseerde religie. Hoe groter de religie ook, hoe meer zij zich beroept op de grootste gemene delers: de grootste religies op deze planeet zijn religies die barsten van de regelgeving over wat mensen wel en wat ze niet mogen doen. Het Christendom is er een voorbeeld van, het Judaisme, de Islam. Het zijn moralistische religies die allen min of meer beweren dat je, als je je tijdens dit leven koest weet te houden en braaf leeft, jou na dit leven een beloning te wachten zal staan.

Nu leven wij op een planeet waar het steeds drukker wordt. De bevolking van planeet aarde groeit snel en er komt steeds minder bewegingsvrijheid. Het dilemma wat dit oproept is helder: het is zeer waarschijnlijk dat zonder de grote religies de mens in opstand zou komen tegen wat hem als onrecht toeschijnt; logischerwijze volgt dan dat bij veel moslims, die immers arm zijn en dus ontevreden, de vlam in de pan zou slaan. Datzelfde gaat evengoed op voor bijvoorbeeld Zuid Amerika, waar het christendom veel fanatieker beoefent wordt dan bij ons in Europa. Hoe fanatieker de religie, hoe ontevredener de mensen meestal zijn. Dat is wel een interessant gegeven, want bijna nergens is men zo fanatiek als in de USA. Het ‘rijkste land ter wereld’ waar men grotendeels zeer arm is en zeer verpauperde voorzieningen heeft.

De vraag is nu: is het verstandig om bij sterke groei van de wereldbevolking te streven naar ontkerkelijking? Je kunt met die vraag eigenlijk alle kanten op. De bestaande machten zijn uiteraard grote fans van de religies – de Saudische Koning is maar al te blij met die Shariawet want niet hij, maar God is verantwoordelijk voor al die stenigingen en afgehakte handen.

De kans is groot dat bij een groot deel van de wereldbevolking grote onrust ontstaat zonder het opium van de religie. Maar goed, datzelfde effect krijg je ook als je hun televisie wegneemt. Het is dus een keuze tussen:

1.Pappen en nathouden, met als gevolg dat de wereld steeds voller wordt en mensen noodgedwongen steeds fanatieker en idioter worden om hun eigen ellende te maskeren.
2. De grote onrust accepteren – oorlogen, geweld, revoluties, etc.

De werkelijke verlichting is persoonlijk en nooit maatschappelijk. Het Atheisme, De Gnostiek, Het Shamanisme – elke beweging die wel zoekt naar de bevrijding van de mens is per definitie ongeschikt voor de massa. Een massabeweging wordt altijd gevoed door angstbeelden. De angst is de goedkope brandstof voor het heilig vuur van de fanatici.

In veel shamanistische tradities is angst dan ook de eerste vijand die op het pad naar de verlichting moet worden verslagen. Lukt dit de aspirant dan verkrijgt hij een grote geestelijke helderheid. Jammer genoeg is dat geen weg die voor de massa geschikt is, hoewel ik graag zou opteren voor de introductie van angstoverwinnende leermethoden op scholen. Want als er iets wel essentieel is voor onze kinderen is dat zij leren hun angsten de baas te worden.