Archive for February, 2009

Vandaag drie vergeten juwelen uit de muziekdoos van Benders, platen die fantastisch zijn maar niet al te bekend. Dit keer met twee juwelen uit de 90′er jaren en eentje uit de 80′er jaren. Alle drie platen die ik deze maand het
meest heb gedraaid.

We beginnen in de tachtiger jaren met Prefab Sprout:

‘Steve McQueen’ van Prefab Sprout is een geweldige plaat. Een plaat die beter wordt elke keer dat je hem beluisterd. Typische jaren tachtig sound, maar toch zeer origineel. Ondergesneeuwd door tal van veel minder getalenteerde New Wave bandjes. Prefab Sprout is veel beter. Dikke aanrader.

Op naar de jaren 90. Deze prachtplaat van Tackhead:

Enorm goed en helaas kennen maar weinig mensen het. Gruizig, wild, edgy en poetisch: bijna alles uit de ON U Sound stal is goed maar deze plaat van Tackhead is echt zo’n beetje gruim de la gruis. ‘Tackhead Tape Time’ heet de plaat en hij is in 2004 opnieuw uitgebracht maar het origineel is meen ik uit 1991.

‘Piough’ van de Butthole Surfers is een van hun meest ondergewaardeerde platen. Geniale plaat, vooral als je van ruiger, onvoorspelbaar gitaarwerk en gruizige, grillige en conceptueel hilarische muziek houdt. Dit is een van hun betere platen, zeker geen mindere. Het geweldige ‘Golden Showers’, de rare ‘Lonesome Bulldog’ variaties en het geweldige gitaarwerk op P.S.Y. maken deze plaat tot een onmisbare ervaring.

Starowieyski is een Poolse ontwerper die vooral bekend werd met zijn prachtige posterontwerpen. Drie dagen geleden overleed hij in Warschau op 79-jarige leeftijd. De affiches van Starowieyski kenmerken zich door de prachtige typografie, de absurdistische onderwerpen en zijn innoventief gebruik van muterende vormen.

In 1998 veroorzaakte Starowieyski nog een schandaal door in het EU kantoor van de Poolse regering een naakte, rubensachtige vrouw die Polen voorstelde door de Stier van Europa door het slijkt te laten trekken.

Veel posterwerken van Starowieyski zijn hier te zien

Hier een algemene site over poolse posters met ontzettend veel interessante affiches.

Op het recent opgezette Kregtingarchief een prima artikel van Marc Kregting over Richard Minne. Richard Minne was een Vlaams dichter en prozaschrijver wiens werk altijd wat in de marge is blijven hangen. Zonde, want Minne was inderdaad een heel bijzonder figuur in de Vlaamse literatuur. Zijn bijnaam was ‘de Bijter’ vanwege het sarcastische en scherpe karakter van zijn werk. In 2001 verscheen bij de Arbeiderspers de biografie ‘De vrijheid nog veroveren. Richard Minne 1891-1965′ wat een kleine Minne-revival teweeg bracht. Het artikel van Kregting is in hetzelfde jaar geschreven. Kregting schrijft:

Voor mij als doorsnee Hollander is het speciaal dat ik aan Minne hang. De grens bij Wernhout heeft vanuit Noord-Nederland bezien weg van een loopgraaf. Men mag zich daar niet veel illusies over maken. Zelfs het kanon Van Ostaijen klinkt boven de rivieren als een dienstpistool; onlangs hoorde ik een gereputeerd professor met meesmuilende instemming van zijn toehoorders gewagen van ‘de bekende onbegrijpelijkheid van Van Ostaijen’. De reputatie van Gezelle in Nederland is vergelijkbaar met die van Gorter: virtuoos dichter, averechts gedachtegoed. Van de Woestijne raakt niet buiten de poorten van de universiteit. Minne voert hen overigens allen op in gedichten, als bloot onderdeel van zijn werkelijkheid. Ik vrees dat Claus de enige Vlaming is die boven de rivieren enigszins serieus wordt genomen.

Lees het hele artikel

Volgens Turkse nieuwsbronnen die burgemeester Michel Bezuijen van Haarlemmermeer citeren is het turkse toestel wat net in Amsterdam is neergekomen neergestort omdat de brandstof op was.

9 doden en meer dan 50 zwaargewonden. De brandstof was op? Op een routinevlucht Istanbul-Amsterdam? Als dat waar is bewijst het dat de luchtvaart industrie wel erg omhoog zit om te proberen de kosten te drukken. Ten koste van onze veiligheid, dus. Vliegt u maar met minder brandstof, heer Piloot.

Is er dan geen controle op een vliegtuig voor de vertrekken of ze genoeg brandstof ana boord hebben? Het is een vreemd verhaal. Ik vlieg zelf ook vaak met Turkish Airlines dus ik heb er wel graag uitsluitsel over.

De in Kazachstan geboren grafische kunstenaar Serik Kulmeshkenov is een van de weinige kunstenaars die zich vandaag de dag nog toeleggen op het speciale kunstgenre van de Ex Libris werken. Ex Libris zijn speiale boekzegels die mensen gebruiken om hum boekencollectie van een persoonlijke stempel te voorzien. De werken van Serik Kulmeshkenov zijn prachtige voorbeelden van waarom dit kunstgenre zeker niet moet verdwijnen.

Ex libris Natalya Chebotar / size 90mm x 90mm, 2005.

Ex libris Sergey and Irina Khrapov / size 80mm x 105mm, 2008

Ex libris Paul Elliott / size 65mm x 82mm, 2008.

Deze en nog veel meer schitterende Ex libris werken kunt u op de website van Serik Kulmeshkenov bekijken. Elke boekliefhebber zou toch zo’n zegel in zijn bezit moeten hebben, vind ik.

Guantanamo is volgens de Duitser Murat Kurnaz een martelkamp.
Kurnaz schreef een boek over zijn gevangenschap in Guantanamo: In de hel van Guantanamo.

De man met Turkse roots heeft vijf jaar van zijn leven naar eigen zeggen onschuldig vastgezeten in het VS-gevangenenkamp op Guantanamo voor terreurverdachten.

Kurnaz zei in 2001 in Guantanamo op 19-jarige leeftijd te zijn terechtgekomen nadat hij in Pakistan door mensen aan de Amerikanen was ‘verkocht’. Kort na zijn arrestatie kwamen de Amerikanen al tot de bevinding dat hij onschuldig was. “Ik was geen terrorist, maar dat probeerden ze van me te maken”, aldus Kurnaz die naar eigen zeggen een document moest ondertekenen waarin stond dat hij een terrorist was en dat hij samen met al-Qaida tegen de VS had gevochten. Daarbij onderging de man martelingen als elektroshocks, ‘waterboarding’ en hing hij vijf dagen aan zijn polsen aan een plafond. “Maar ik heb nooit getekend”, klonk het.

Kurnaz noemde Guantanamo niet zomaar een martelkamp, maar een professioneel martelkamp waar ook erg veel jonge kinderen zaten. Die kregen dezelfde behandeling als de rest, zo getuigde hij.

Het boek is hier te bestellen

Op NRC boeken wordt een rechtszaak uitgelicht van een Duitse Universiteit die een rechtszaak aanspande tegen een uitgever van een CD rom met ’1000 beste gedichten’. De Europese rechter concludeerde in deze dat een bloemlezing een ‘databank’ is en dat dus daarop het databankrecht van toepassing is. Zo beschrijft NRC de zaak:

Een uitgever publiceert een cd-rom met de titel 1.000 gedichten die iedereen moet hebben. Daarvan zijn er 856 precies hetzelfde als een bloemlezing die door een universiteit is gepubliceerd. Aan die selectie, uit 20.000, heeft een professor tweeënhalf jaar gewerkt – de (Duitse) universiteit gaf er 34.900 euro aan uit. En de professor bracht 1.100 gedichten bij elkaar.

De commerciële uitgever erkent de universitaire lijst als leidraad te hebben gebruikt. Er zijn een paar gedichten weggelaten en enkele toegevoegd. De universitaire lijst is „kritisch onderzocht”. De letterlijke tekst van de gedichten heeft de uitgever uit eigen digitale bronnen gehaald. Er is niets letterlijk gekopieerd. Maar het idee en de uitwerking van de bloemlezing zijn grotendeels overgenomen. De universiteit vindt dat de uitgever hun databankenrecht schond. De universiteit voelt zich auteur van een compilatie en „fabrikant van een databank”. :

Lees meer op NRC Boeken

In dezelfde redeneertrant zou je kunnen stellen dat het ‘Verzamelde werk van..’ een databank is. Immers, er is daarvoor een selectie gemaakt uit een grotere hoeveelheid werk die uniek is. Dat is lastig, omdat het betekent dat wanneer een bepaalde uitgever bepaalde gedichten van Rilke kiest voor een verzameld werk je zou moeten uitvogelen of jouw uitgever daar niet voor 70% op zou moeten of mogen lijken. Bijna onbegonnen werk, en bovendien vereist het dichters met een groot oeuvre.

Ben jij dus een dichter met een klein oeuvre, dan ben je van nu af aan officieel een databankramp.

De Vlaamse dichter Marc Pairon staat al 3 weken in de Vlaamse boeken top 100 met zijn 4 poeziebundels die hij voor 2 euro per stuk verkoopt. In totaal zouden er 37.000 exemplaren over de toonbank zijn gegaan.

Dit nieuws wordt op diverse websites als een soort triomftocht voor de poëzie gebracht. Wie echter even nadenkt, bedenkt dat:

* Productiekosten per bundel: 1.35
* Aandeel Winkelier: 0.25
* Aandeel distributeur: 0.25

Totale kosten per bundel: 1.85

Pairon verdient dus 0.15 cent per dichtbundel. In totaal heeft hij, door krakkemikkige valentijnspoëzie op Valentijnsdag voor een spotprijs aan de man te brengen, het volgende verdiend:

37000 * 0.15 = 5550 euro

Een heus kwart jaarsalaris, dus. Toegegeven, het is net wat meer dan je met een normale dichtbundel zou verdienen.
Maar je moet er wel een hele diepe buiging voor maken, en bovendien is dit business model jaarlijks maar voor één persoon te behalen. Op valentijnsdag, ja. Met goedkope liefdesrommel.

Frikandellen met carnaval verkopen levert heel wat meer op, en kost minder moeite.

Sinds vandaag kunt u de debuutbundel Bladluis van Erwin Vogelezang die in 2006 verscheen gratis downloaden vanaf zijn site. Een ontwikkeling die steeds meer navolging lijkt te krijgen. Onlangs kwam Tsead Bruinja naar buiten met 3 gratis te downloaden bundels. Als je Hanz Mirck naar zijn niet meer te bestellen eerste vraagt krijg je die bijvoorbeeld netjes per mail toegezonden. En zo zullen er meer zijn. Maar nu dan Erwin. Een goede ontwikkeling want poëzie mag zo breed mogelijk worden verspreid. Het zou een standaard moeten zijn: na 3 jaar gaat elke bundel digitaal. Downloaden nu.
Gewoon even doen.

Op NRC Boeken een recensie van Ilja Pfeijffer over de nieuwe dichtbundel van Nachoem Wijnberg, ‘het leven van’. Hij schrijft onder andere:

In al deze opzichten en vooral in dat laatste opzicht zijn de gedichten in Het leven van fundamenteel afwijkend. Dit is geen bundel van verzen, maar van zinnen. Als ik het zo zeg, zeg ik het verkeerd. Ook een verhalenbundel of een roman is opgebouwd uit opeenvolgende zinnen. Maar zo is dit niet. Dit is helemaal anders.

Het fenomeen prozapoëzie is Pfeijffer dus schijnbaar ontgaan, evenals de hele ‘New Sentence’ beweging. En de invalshoek die nu net wel de moeite van het bespreken waard is – of dit soort pseudo-autobiografische poëzie in de mode is, aangezien Tjitske Jansen vorig jaar met ‘Koerikoeloem’ aan kwam zetten, met een engiszins vergelijkbaar uitgangspunt; nee, daar ga je het als criticus natuurlijk niet over hebben. Je schrijft liever gewaagde stellingen neer als:

Deze bundel is een soort Tractatus logico-philosophicus, behalve dan dat hier de logica soms ver te zoeken is.

Bent u er nog? Fijn. Deze bundel is namelijk een soort telefoonboek, maar dan zonder namen of nummers.
Heel scherpzinnig opgemerkt van Ilja. Gelukkig ziet hij in de volgende passage een ‘estafette’ in de bundel, want de eerste en laatste zinnen sluiten bij elkaar aan. De criticus sluit af met de observatie dat deze poëzie, zelfs als het geen poëzie mocht zijn, gewoon waar is. Waar, ja. Want wat zei Wittgenstein ook alweer, ‘The logic of the world is prior to all truth and falsehood’. Juist, ja.

De hele bespreking leest u hier