Archive for March, 2009

Ron Mueck is een zogenaamde hyper-realistische beeldhouwer. Hij maakt levensechte beelden, alleen in proporties die niet normaal zijn en op die manier bereikt hij dat zijn beelden toch een heel vervreemdend effect hebben. Bekijk deze korte documentaire over zijn werk:

” ‘Nastorquemada nyles’ is niet met zekerheid geidentificeerd.” Staat hier. Geen wonder, heel begrijpelijk. Daar komt bij dat Beckett, naast aan het leven, ook aan een onleesbaar handschrift leed. Fijn daarom dat dat handschrift door anderen is ontleedt en is uitgegeven in boekvorm. Net verschenen als deel één van Beckett’s brieven, waarvan er nog drie zullen volgen. Altijd een vreemd gegeven gevonden, brieven uitgeven. Vooral van iemand die zijn persoonlijke leven graag voor zich hield.  Hoe traceert een redacteur al die brieven eigenlijk? Het schijnt in elk geval interessant leesvoer te zijn.

Ondanks zijn latere sobere stijl had Beckett er toch af en toe wel een handje van om multi-syllabische woorden in te zetten. ‘antepenultimate’ (‘voor-voorlaatste’) is een persoonlijk favoriet. The Penguin Dictionary of Curious and Interesting Words biedt uitkomst voor het opzoeken van zulk soort curieuze woorden. Een zekere George Stone Saussy III heeft opvallende woorden uit het werk van roman schrijvers verzameld. ‘Antepenultimate’ staat er niet in, maar wel vele andere door Beckett gebruikte opvallende woorden waarvan je zonder dit woordenboek waarschijnlijk naar de betekenis zou moeten gissen. Verdere (te verwachten) schrijvers die erin zijn te vinden; Nabokov, Thomas Pynchon, Anthony Burgess, en anderen.

Er bestaat naar mijn weten geen Nederlandse versie van, maar het is een goede bron als je toevallig van plan bent je Engelse ‘incondite’ (ongepolijste) prosa to ontwikkelen tot een ‘fulgent logodaedaly’ (verblindende gave met woorden).

Algolagniac – Sadist, masochist, of beide

Ambisinistrous – ‘beide links’, onhandig

Balbutiate – stamelen, stotteren

Bathysiderodromophobia – angst voor metros

Bebeloglyphic – profaan, onheilig schrijven

Biblioclasm – vernietigen van boeken

Brindize – proosten

Chaogenous – uit chaos ontstaand

Frugivorous – fruit-etend

Gynotikolobomassophile – iemand die graag aan de oorlellen van vrouwen zit

Inenubilable – ‘niet onbewolkt’, onmogelijk te verduidelijken

Kakopyge – iemand met lelijke billen

Kaleidogyn – een mooie vrouw (vergelijkbaar woord voor mooie man staat er niet in)

Logorrhea – gezwets

Papyromancy – toekomst voorspellen gebaseerd op hoe iemand een joint draait

Pornofornocacophagomanical – insanely exotically erotic-in a furnace fornicating-shiteatingly

Slabberdegullion – een rommelig persoon

Spousbreach – overspel

Vaticide – moord van een paus, moord van een dichter

Het duurde lang voordat ik de Mattheus passie leerde waarderen (had iets te maken met een allergie voor religie). Maar nu vind ik het heel mooi. Alhoewel niets de cello suites van Bach overtreft, vooral gespeeld door Pieter Wispelwey (dat doet hij elk jaar in de Noorderkerk te Amsterdam).

Maar als u geen zin heeft in de Mattheus dit jaar met Pasen, is STRP een waardig alternatief. Van 2-13 April, een festival in Eindhoven dat zich richt op de relatie tussen kunst en technologie.

Dit jaar wordt er speciaal aandacht besteed aan ‘Le Poème Électronique’ een multimedia werk, uitgevoerd in het Philipspaviljoen op de Wereldtentoonstelling van 1958 (vanwaar ook de relatie met Eindhoven), waarin licht, geluid, film en architectuur samenkomen. Dit ‘electronische gedicht over de technologische vooruitgang van de mensheid’ ontstond destijds in samenwerkingsverband tussen niemand minder dan Le Corbusier, Iannis Xenakis, Edgar Varèse, en Philippe Agostini. Zie hier:

Maar ook is er ruimte voor Laurie Anderson’s liefde voor de taal. En voor oneindige ruimte:

Hollywood films van de toekomst:

En muziek. Heel veel muziek: Laurent Garnier, Aphex Twin, Squarepusher, Venetian Snares.

En ze zoeken nog vrijwilligers. Handje meehelpen..

Still uit Poème électronique

(Beetje suffe naam alleen, STRP: het refereert aan Strijp, het industrie-terrein waar het festival plaats vindt. Waarom dan niet een echte acroniem nemen, in plaats van een intrigerend klinkende letter-combinatie die nergens voor staat?)

Metamorfose Patris

het raam geeft uitzicht op een tuin
die door de jaren heen een eigen leven
is gaan leiden
ik herken in de tuin de groei
die wij beiden hebben doorgemaakt

het bureau waaraan ik heb plaatsgenomen
is in zichzelf gekeerd sinds het verscheiden
van mijn vader
om mij heen de sfeer van zijn werk
verstild, ingeslapen
plotseling klinkt het geluid
van een fiets in het grind
voorovergebogen ploegt mijn broer
zich langzaam uitvergrotend binnen
de lijst waarin ik mijzelf zie naderen
gehuld in padvinderskleren
onze stemmen klinken door tientallen
jaren heen tot deze plaats

uit mijn mond stroomt
de stem van mijn vader

Maarten van den Elzen (1954) : ‘Metamorfose Patris’; uit:
Zwaluwen en een Zuiver Hart.
Hoenderbossche Verzen, Uden 1995; 1997; 2002.
Vijfendertig gedichten en vier vierkleuren zeefdrukken van
Genoveef Lukassen in een mooie cassette.

Een bijzondere film, deze film ‘Water in Milk exists’ van de in New York geboren kunstenaar Lawrence Weiner. Weiner werkt ook veel in Nederland. Hij vindt dat een kunstwerk niet per definitie gemaakt hoeft te worden uit een bepaald materiaal met bepaalde vormen. Wanneer je een beeld over wilt brengen is het voldoende om met woorden een omschrijving geven. Veel van zijn werk bestaat dan ook uit korte teksten aangevuld met leestekens.

Veel van zijn werk lieert aan poëzie, zijn werk is vaak een curieuze mix van verschillende disciplines:

Zo ook de film ‘Water in Milk exists’. Die valt in zijn geheel op Ubuweb te bekijken:

Klik hier om de film te zien

Toen ik bij mijn aangetrouwde neef aan het drinken was van de week liet hij dit filmpje zien. Een man uit Kayserie claimt in een Turkse talkshow dat hij kan vliegen en leviteren als hij Allah aanroept. Bekijk zelf de gevolgen:

Esra Ceyhan Show .. “Allah cekerek parande atan adam”

Steve McCaffery creëerde van 1967-1975 met zijn typemachine het post-concreet gedicht ‘Carnival‘, een boek dat vernietigd moet worden om het te kunnen lezen (de ‘lezer’ scheurt de panelen eruit en voegt ze als een puzzel weer tot een geheel).

Christian Bök schrijft gedichten met Rubik-kubussen en Lego blokken.

En Brian Dettmer verricht autopsies op het overleden boek:

Waar gaat dat heen. Met het boek? Bij if:book vragen ze zich dat ook af.

“Ein gelber, schmutziger Himmel. Ein gelber, schmutziger Himmel. Ein gelb schmutziger Himmel. Ein gelb schmutziger Himmel über mir. Ein gelb schmutziger Himmel. Ein gelb schmutziger Himmel über mir. Ein gelb schmutziger Himmel. Ein gelb schmutziger Himmel der überhaupt nicht aufhoert. Ein gelb schmutziger Himmel der überhaupt nicht aufhort in diesem Augenblick. Ein gelb schmutziger Himmel. Ein gelber, schmutziger Himmel. Ein gelber, schmutziger Himmel. Ein gelber, schmutziger Himmel. Ein mieser gelber dreckiger schmutziger Kölner Himmel. Ein mieser Himmel, ein verdammter Scheissdreck von Himmel. Ein mieser gelber schmutziger Kölner verfluchter elender Kackhimmel. Ein bekackter Himmel. Ein von Lichtfetzen zerkackter Himmel. Ein mieses Stück von Himmel. Ein Kack Himmel. Ein rieziger Schiessdreck von Himmel, jetzt in diesen Augenblick. An dieser Bahnstelle und entlang der Bahn, zwischen diesen toten Bäumen, vor der Stadt, rings um Haeuser. Ein elendes Miststück von Himmel. Ein mistig gefärbter Scheissdreck.  Ein Scheissdreck. Ein Scheissdreck. Ueberall ein Scheissdreck. Ein elender Mistdreck Himmel..”

Zo.

Zo tiert Rolf Dieter Brinkmann in 1973 woedend door Keulen (luister hier naar het fragment: mp3). “Een “Hör-Ausdruck” van zijn idee van het gedicht als momentopname en de literatuur als film in woorden (Kerouac).” Het idee van gedicht als momentopname doet ook denken aan de poëzie van New York school dichter Frank O’Hara waarin vaak persoonsnamen en specifieke tijden en data worden genoemd. Brinkmann – een van de meest toonaangevende Duitse dichters van de jaren ’60 – was dan ook erg beinvloed door Amerikaanse poezie van zijn tijd. Hij stelde ook een boek samen over de Beat generatie, Acid. Neue amerikanische Szene.

In een interview zegt hij (over zijn roman Keiner weis mehr), “Wenn dieses Buch ein Maschinengewehr wäre, würde ich Sie über den Haufen schießen.” “I sound my barbaric yawp over the rooftops of the world.” schrijft Walt Whitman instemmend in Leaves of Grass. In de winter van 1973 schreeuwt Rolf Dieter Brinkmann in elk geval in een taperecorder zijn observaties over de omgeving en het moment waar hij in rond dwaalt. Veel lange, dwalende monologen, maar ook gesprekken met mensen die hij tegenkomt. Destijds zijn ze uitgezonden als een radio-uitzending van drie kwartier. In 2005, dertig jaar na zijn dood, zijn grote delen (360 minuten) van de in totaal 29 banden opnames op cd uitgebracht, ‘Wörter, Sex, Schnitt’. Dat is een soort ouverture op de film ‘Brinkmann’s Zorn‘, waarin ook duidelijk wordt dat Brinkmann op een gegeven moment verder zocht dan het geschreven woord; ‘1969 habe ich aufgehört zu schreiben. Was ich jetzt mache sind Fotos und Filme.’

Het is met vlagen mooi, spannend, en ja, natuurlijk ook soms minder interessant, om te horen hoe er in Brinkmann’s dérives, zijn dwalingen door Keulen, een spanningsveld ontstaat tussen zijn omgeving en gedachtes, dat zich soms uit in ongerichte, meditatieve mijmeringen, en soms – zoals in zijn twee minuut durende gele hemel tirade – het moment lijken te willen verbrokkelen, van alle kanten belagen. Hier het resultaat van het op schrift stellen van gedachtes op, naar wat ik aanneem, een iets rustiger moment:

‘Einen jener klassischen’

Schwarzen Tangos in Köln, Ende des
Monats August, da der Sommer schon
Ganz verstaubt ist, kurz nach Laden-
Schluß aus der offenen Tür einer
Dunklen Wirtschaft, die einem
Griechen gehört, hören, ist beinahe
Ein Wunder: für einen Moment eine
Überraschung, für einen Moment
Aufatmen, für einen Moment
Eine Pause in dieser Straße,
die niemand liebt und atemlos
macht, beim Hindurchgehen. Ich
schreib das schnell auf, bevor
der Moment in der verfluchten
dunstigen Abgestorbenheit Kölns
wieder erlosch.

23 April 1975 had Rolf Dieter Brinkmann er beter aan gedaan wat minder goed de hemel te bewonderen of om zich heen te kijken. Of gewoon naar rechts in plaats van naar links. Op die dag overleed hij nadat hij in London werd overreden omdat hij de verkeerde kant op keek bij het oversteken.

Niet alleen in Nederland, waar Job Cohen vanwege niet gemaakte excuses onder vuur kwam te liggen, wordt de excuuscultuur op de spits gedreven. In Amerika, waar theatrale fratsen sowieso populair zijn, hebben we dat aan de presidentschapscampagne kunnen zien. Nu de nieuwe president goed en wel met gezin en puppy in het witte huis zit, moet hij des te meer opletten voor een slip of the tongue. Barack Obama heeft zijn verontschuldigingen aangeboden voor een opmerking die hij maakte tijdens een tv-show. Hij grapte over zijn bowling-kwaliteiten dat die op de Special Olympics (paralympics) leken. Tim Shriver, de voorzitter van het commitée voor de Special Olympics was not amused en vanuit Air Force One bood Mr. President tenslotte zijn oprechte excuses aan.

Het gewicht van woorden.

Als een machtig persoon een keer een scheve schaats rijdt, zitten de multimediale bromvliegen er meteen bovenop. Het wordt breed uitgemeten, “geschandaliseerd”, en hij moet zich verontschuldigen. Jan Modaal zou ermee wegkomen, maar presidenten en burgemeesters moeten hun eigen woorden overschreeuwen. Waarom? Als machtbekleders hebben hun woorden meer gewicht. Logisch natuurlijk. Daarom moeten ze eigenlijk precies zeggen wat er van ze wordt verwacht, daarom voegen hun woorden niets toe – en daarom hebben hun woorden eigenlijk geen gewicht.

Dus wanneer Barack Obama zegt wat we van hem verwachten als hij een nieuwjaarsboodschap gericht aan het Iraanse volk en hun leiders uitspreekt, waar Kader Abdolah zo enthousiast over is, dan is het gewicht van zijn woorden nihil? Dan is het holle retoriek, zoals de Ayatollah beweert, omdat het enkel de echo is van wat “men” in Amerika vindt? Hij hoeft zijn excuses niet aan te bieden voor het feit dat hij vriendschap probeert te sluiten met de “as van het kwaad”. Zijn woorden drukken uit wat miljoenen binnenskamers houden. Ze wegen niets, maar ze demonstreren het gezamelijke gewicht van de woorden van zijn kiezers, die er buiten facebook geen podium voor hebben.

Deze calculatie met het gewicht van woorden is in dictaturen ondenkbaar. Het woord van Khamenei is de Wet; Achmadinejad maakt zijn walgelijke opmerkingen zonder dat zijn achterban hem ter verantwoording roept. Misschien hebben we op deze manier een goede graadmeter voor het democratisch gehalte mee in handen: hoe meer een machthebber vanwege onbenulligheden op het matje wordt geroepen, hoe democratischer een gemeenschap is.

De Chileense kunstenaar/designer Relleno De Mono bewerkt graag oude foto’s en plaatst daarin dan zijn eigen illustraties. Dat ziet er zo uit:

Titel: ‘Campo’

Titel: ‘Portico’

Titel: ‘Benjamin’

Titel: ‘Pelusa’

Meer werken kun je bekijken via De Mono’s Flickr site