Festivalcultuur is een vorm van instantcultuur
Een vervolg van ons interview met M.H.Benders, Dichter des Vaderlands i.o.
Heer Benders, u eindigde op plaats 11 in de Turing Nationale Gedichtenwedstrijd. Wat is uw reactie?
Een fantastisch resultaat! Als het even zou kunnen zou ik het liefst eeuwig op Nr 11 staan, want het is toevallig ook mijn favoriete getal. Naar ik heb begrepen was het een mooie, vlekkeloos georganiseerde avond. Wel jammer vond ik dat ik de voordracht van mijn gedicht door Vrouwkje Tuinman heb moeten missen. Ik had dit keer weinig ludieks geregeld omdat mijn instinct zei dat ik niks zou gaan winnen, op het laatste moment even Eddy Warmerdam toestemming gegeven het podium op te klimmen als mij zijnde maar Eddy vond het allemaal te formeel. Groot gelijk heeft ie.
Toch klinkt er ook veel kritiek op de wedstrijd vanuit allerlei bronnen
Je hebt natuurlijk enerzijds de mensen die ontgoocheld zijn omdat hun verwachtingen niet waarheid werden, en anderzijds een soort hobby-elite die de wedstrijd vooral geboycot hebben omdat zij hun hobby-status niet onder ogen willen zien. Het was een prima wedstrijd. Het winnende gedicht is niet naar ieders smaak – nou en? Wanneer je kiest voor een kapitalistische aanpak in plaats van de gebruikelijke sociale-gilde aanpak betekent dat niet perse dat het eindresultaat ook beter zal zijn. Dat is ook niet zo heel erg van belang. De Turing is van oorsprong een test. Uit de testresultaten blijkt dat geweldige poezie erg zeldzaam is. Dat vind ik een heel mooi testresultaat. Ik denk persoonlijk niet dat de gebruikelijke gilde-aanpak een veel spannender resultaat zou hebben opgeleverd.
Ik ben wel van mening dat de prijs verhoogd moet worden naar een ton. Dat zal het komische effect hebben dat zelfs de meest verstokte hobby-elitair zijn principes laat varen. En dat is natuurlijk het leukste aspect aan die hele Turing wedstrijd. Het was vooral leuk te horen welke bekende dichters het niet gehaald hadden.
Wat is een ‘hobby-elitair’ in vredesnaam?
Een hobby-elitair is iemand die meent dat elitair zijn een soort hobby is, welke je beoefent wanneer jouw ‘vakgebied’ aan de orde komt. Mensen die nergens verstand van hebben, behalve van bijv het fokken van kanaries. En zodra het over het fokken van kanaries gaat duiken ze op en voelen ze zich almachtig, superieur en verheven boven alles en iedereen. Dat is voor mij een hobby-elitair.
Er klinkt stevige kritiek door op uw plannen om alle festivals, bladen en instellingen af te schaffen zodra u Dichter des Vaderlands bent geworden. U zou een cultuurbarbaar zijn die op cultuurvernietiging uit is. Uw reactie?
Onzin. U dient te begrijpen dat die hele festivalcultuur in onze maatschappij een vorm van instantcultuur is geworden. Het is pure fastfoodcultuur: snel even wat ‘cultuur’ opsnuiven vanavond dan hoor ik er weer bij, dan heb ik iets zinnigs gedaan. Noemt u mij eens vijf festivals die in 1922 plaatsvonden?
Euhhh….
Juist. Niks blijvends aan: het is instantcultuur. Een vorm van instantcultuur die daarnaast ook nog eens bijna alle financiele middelen opslokt. Dat is een absurde situatie. Dichters zitten op een houtje te bijten om blijvende cultuur te kunnen scheppen of worden gedwongen in het instantcultuurcircus mee te draaien om zo een karige boterham bijeen te verdienen. Ik ben niet tegen festivals maar je wordt er mee dood gesmeten tegenwoordig – feitelijk functioneren ze als stedelijke statussymbolen. Als de spreekwoordelijke dikke auto voor de deur van de gemeente, die een dikkere auto dan de buurman wil hebben. Dat kun je allemaal als ‘cultuur’ definieren, maar ik vind dat persoonlijk een heel andersoortig fenomeentype.
Wat is dan wel ‘blijvende cultuur’ volgens u?
De waarheid is dat Nederland feitelijk helemaal geen cultuur heeft. Om tot een cultuur te mogen worden gerekend vind ik drie elementen van cruciaal belang:
1. Het hebben van een eigen taal
2. Het hebben van een eigen, levende keuken
3. Het hebben van eigenaardige dansjes met bijbehorende leuke kleding.
Een taal hebben we nog, dus dat zit nog snor. Helaas hebben we echter de karige kookkunsten die we vroeger nog wel bezaten aan de wilgen gehangen. Ook zijn de mensen totaal het dansen verleerd. Ergo, onder deze vrij gebruikelijke definitie is van een ‘eigen cultuur’ totaal geen sprake meer.
Je kunt dan festivalletjes organiseren tot je een ons weegt om dat te verdoezelen. Mijn idee is anders: hou op met die onzin en pak de kernproblemen aan: leer het volk koken en dansen. Pas dan komt er uitzicht op een levende, Nederlandse cultuur.
Maar u kunt zich toch voorstellen dat mensen die zich enorm inzetten op cultureel vlak niet graag horen dat u die cultuur dood verklaart omdat ze niet kunnen koken of dansen?
Allemaal gehersenspoelden. Ze zien niet dat ze in een modderhut wonen. Wat kan mij het geroer in die modder schelen, de basis is niet goed. Cultuur kan alleen ontstaan als de basis goed gelegd is. Neem nou bijvoorbeeld die Amerikanen eens. Schatten van mensen, doorgaans, daar gaat het niet om. Maar het zijn mensen zonder basis. Mensen die niet eens een eigen taal hebben. Mensen die niet weten wat echt voedsel is. Mensen die nooit eens met een ander mens dansen. En dan krijg je het gelazer: oorlog hier, idiotie daar, massademocratie, waanzin. Zonder basis blijf je nergens. Een losgeslagen boei, daar heeft niemand wat aan. En dat is wat al die ‘cultuur’ van ons is.
Die hele zogenaamde immigratieproblematiek kon alleen ontstaan omdat wij volstrekt geen cultuur hebben. Er wordt dus ook helemaal niks ‘bedreigd’. Echte cultuur valt helemaal niet te bedreigen. Het idee alleen al!
Een kordaat cultureel beleid staat of valt met een massale aanval op de keuken en de dansvloer.
Hoe staat u tegenover iemand als Geert Wilders, die kunstenaars vooral als uitzuigers ziet?
Er bestaan veel misverstanden over figuren als Wilders. Misverstanden die ook vooral door zijn zogenaamde ‘tegenstanders’ de wereld in worden geholpen. U dient te begrijpen dat Wilders een typische Haagse insider is, die met veel disdain neerkijkt op het ‘klootjesvolk’ waarvoor hij speelt op te komen. Die man is in-en-in Den Haag: hij is een belichaming van het systeem zelf dat, door hem uit te vinden, zijn eigen illusies weer weet op te poken. Wilders is voor het systeem broodnodig. Ik ken persoonlijk bijna niemand die nog in de democratie gelooft. Ik ken persoonlijk bijna niemand die nog meent dat wij in een echte democratie leven. In zo’n situatie is een persoon als Wilders onmisbaar: wie zou er nog gaan stemmen, behalve als er zo’n ‘gevaar’ dreigt? De werkelijkheid is echter een hele andere: dat is dat het grootkapitaal al geruime tijd doorheeft dat het de democratie eigenlijk totaal niet nodig heeft om te kunnen functioneren. Dat het misschien wel veel beter functioneert zonder democratie. Dat o.a. door Zizek gesignaleerde probleem is zeer, zeer nijpend en de feitelijke oorzaak dat we de laatste 10 jaar meer en meer zien dat het ‘chroomlaagje’ over ons systeem begint af te brokkelen. Het was altijd maar een laagje, maar wel een laagje dat zeer zorgvuldig in stand werd gehouden. De laatste tien jaar zien we echter dat men het zelfs met dat laagje niet meer zo nauw neemt. Het is alsof het de machthebbers niets meer kan schelen of ze nog moreel of democratisch lijken. Dat is de politieke werkelijkheid waarbinnen u een figuur als Wilders moet plaatsen.
Wordt vervolgd…
Interview met M.H.Benders, Dichter des Vaderlands i.o.
Loewak plaatst vandaag dit exclusieve interview met Dichter des Vaderlands i.o. M.H.Benders, de in Istanboel woonachtige dichter, filosoof en muzikant die tot nog toe als enige kandidaat in de race is om de volprezen Ramsey Nasr als DDV op te volgen.
Heer Benders, waarom wilt u graag Dichter des Vaderlands worden?
Er is tegenwoordig duidelijk behoefte aan krachtig en kordaat leiderschap met visie. Wij leven in duistere tijden. Om te voorkomen dat de positie van DDV door een populist zal worden bezet heeft Novo Universalis, een besloten literair vennootschap, besloten mij te nomineren voor de functie. Ik lijk alsnog de enige kandidaat en dat verbaast me niets.
Uw kernprogramma is niet voor de poes. Zo lezen we onder andere dat u ‘alle literaire instellingen, blaadjes, stichtingen, fondsen en festivals’ wilt opheffen? Verklaar u nader?
Momenteel zijn wij als samenleving in een culturele impasse verzeild geraakt, een perspectivistisch probleem. Onder het ‘Van der Ploeg’ model voor kunstsubsidiering is het idee dat de kunstgroei het beste gestimuleerd wordt door haar zo dienstbaar mogelijk aan de samenleving te maken, en die dienstbaarheid komt tot uitdrukking in het organiseren van talloze literaire events die allemaal het doel dienen een avondje vermaak te bieden voor het Volk zogenaamd uit didactische overwegingen. In de praktijk zie je echter dat deze structuur een afspiegeling van de politieke laag erboven is: er zitten directeuren met enorme salarissen, die volksvermaak avondjes organiseren waar dichters voor een glaasje ranja of een boekenbon komen voorlezen. Het financiele zwaartepunt ligt dus ook hier niet op cultuur, maar op managersniveau: het is de referentiele economie die het kunstbeleid op sluipende wijze heeft vervangen.
Novo Universalis is van mening dat het huidige letterenbeleid ernstig tekort schiet, in de zin dat het het inhoudelijke en financiele zwaartepunt totaal fout delegeert. Doel van de poezie en de literatuur is ons inziens absoluut niet om het ‘volk vermaaksavondjes’ te bieden, maar om een maatschappelijke voortrekker te zijn in de strijd tegen de imbecilisering en afstomping van onze maatschappij.
Om hier verandering in te brengen dienen drastische systeemwijzigingen te worden doorgevoerd. Novo Universalis pleit niet alleen voor het afschaffen van de bestaande structuren maar brengt er ook iets voor in de plaats: alle financiele middelen dienen door een nieuw op te richten Fonds der Kritiek aan de meest waardevolle dichters in de vorm van een miljoenenbonus te worden uitgekeerd.
Juist op dit punt kreeg u veel kritiek te verduren. U zou uit eigenbelang handelen, uw plan zou geen enkel politiek draagvlak hebben, wat heeft u daarop te zeggen?
Wij hebben al een lijst opgesteld van dichters die door het Fonds der Kritiek in de eerste ronde een miljoenenbonus toegewezen krijgen. Zoals u ziet sta ik daar zelf niet bij. In de eerste ronde ontvangen de volgende burgers een miljoen subsidiebonus wegens grote verdienstelijkheid aan de Nederlandse literatuur:
Leo Vroman
Arjen Duinker
Nachoem M. Wijnberg
Peter Verhelst
Wislawa Szymborska
Zoals u ziet prijkt er ook een buitenlandse naam op de lijst. Op deze wijze stimuleren wij ook de onafhankelijkheid van de buitenlandse poezie, meer dan met het organiseren van een festivalletje.
Wat politiek draagvlak betreft: draagvlak moet je scheppen. Het zijn juist de burgers die het draagvlak moeten consumeren. Een van de politieke gevolgen van ons plan is dat er een grote kans bestaat dat als gevolg van ons plan Geert Wilders een hartaanval zal krijgen. Alleen al om die reden is het een prima plan. Daarnaast is het adopteren van het kapitalistische systeem modern en dienen de socialisten de laan uit te worden gewerkt met hun pappen en nathouden cultuurtje. Het wordt tijd dat we alles op alles gaan zetten: door cultuur de hoogste maatschappelijke beloning toe te kennen bieden wij de burger blik op een ontsnappingsmogelijkheid uit het systeem: schrijf prachtige gedichten en je zult door het systeem verlost worden van je zorgen. De huidige regelingen bieden zo’n uitzicht niet, wat tot gevolg heeft dat de literatuur voor de meeste mensen geen aantrekkelijke optie is. Zodra mensen met een bepaalde kunde miljonair kunnen worden is het hek echter van de dam. En aangezien men om goede poezie te kunnen schrijven ook veel goede poezie moet lezen is ons plan de beste garantie voor de overlevingskansen van de literatuur als zodanig. Daar is simpelweg geen twijfel over mogelijk.
Sommige critici zetten u weg als een ‘beroepsquerelant’ die alleen uit is op het schoppen van herrie
Wij worden tegengewerkt door diverse krachten binnen het huidige literaire bestel. Van deze tegenwerking zijn wij ons zeer bewust en wij maken er aantekening van. Om de reaktionaire machten het literaire veld uit te werken zullen wij de handen uit de mouwen moeten steken. Het is de verantwoordelijkheid van de literaire burger waar hij of zij ook kan de nieuwe orde te verkondigen.
Is dit dezelfde ‘nieuwe orde’ waarvan ook gewag wordt gemaakt door de Bezige Bij op de omslag van de nieuwe bloemlezing van dichters jonger dan 32 jaar?
Wij zijn bekend met dit werk, en met deze uitspraak. Vooralsnog weigeren wij echter er commentaar op te geven.
U maakt zelf ook deel uit van de top 100 van de Turing gedichtenwedstrijd. Is dit een wedstrijd die ideologisch strookt met de door u beoogde politieke omslag?
Ja, de Turing prijs is een prima initiatief dat dezelfde modernisering die ons voor ogen staat op kleinere schaal invoerde. Wel moet ons inzien op termijn de prijs minstens op een ton gezet worden. Dan heeft het winnen van die prijs nog enig maatschappelijk effect. Naar onze inschatting zou bij de hoogte van een ton het aantal inzendingen ook meer dan verdubbelen, dus het is kostendekkend uit te voeren.
U maakte eerder al een aantal plannen bekend, zoals het ‘rookgebod in bibliotheken’ en andere maatregelen die indruisen tegen de kapitaal-liberalistische cultuur. Heeft u nog andere nieuwe plannen?
Dat een rookverbod wordt aangevoerd als een liberalistisch goed is een typisch fenomeen van onze tijd. Wij willen het roken in bibliotheken mogelijk maken omdat dit van bibliotheken een stoer rovershol maakt in plaats van de steriele, saaie omgevingen die ze nu geworden zijn. Ons inziens komt dit de literatuur sterk ten goede. De beeldvorming rond bibliotheken als saaie, steriele en brave plekken slaat terug op de populariteit van de literatuur: jongeren zien het niet als alternatief. Het biedt geen ontsnappingsmogelijkheid, en het heeft een steriel imago. Dat bevecht je niet door net als Charles Ducal ‘in de klas jongeren met poezie te confronteren’ – dat is een PR strategie uit het jaar nul.
Wij zijn voordurend bezig plannen te ontwikkelen omdat wij het DDV-schap bloedserieus nemen. Ik vermeld hier een aantal van de plannen die momenteel in ontwikkeling zijn:
* Wij zijn sterk koningsgezind en absoluut tegen het afschaffen van het koningshuis omdat dit het wezen behelst van onze Nederlandse traditie. Wel gaan er binnen Novo Universalis stemmen op om de rare familie die al een behoorlijke tijd ons koningsshuis bezet houdt te vervangen door een filosoof, naar Plato’s model. Wij menen dat Peter Sloterdijk een goede kandidaat is voor een eerste termijn als Nederlandse Koning.
* Ook geloven wij niet in het afschaffen van de huidige mediatradities. Wij willen echter sterk aandringen een deel van het publieke budget te gebruiken om Slavoj Zizek aan te trekken als voorlezer van het NOS journaal. Blijkt dit niet mogelijk dan lijkt ons Maarten van Rossum een doenlijk alternatief.
*Het onderwijs moet weer herstructureren, maar dit keer met live camera’s erbij zodat iedereen kan meegenieten van de zich ergerende lerarenklasse als een soort leuke realityshow.
*Wekkerfabrikanten moeten belastingvoordelen krijgen wanneer zij in plaats van stress-veroorzakende alarmtonen klassieke dichtregels in hun wekkers gebruiken. Door een sterke band te scheppen tussen de lichamelijke conditie ‘s morgens en de poezie is de burger op termijn weerbaarder tegen verleidingen van het vrouwelijk geslacht.
Dit zijn slechts enkele punten uit ons uiteindelijke programma, dat belooft net zo dik te worden als Marx’s ‘Das Kapitaal’. Het is tijd voor de mouwen. Het is tijd voor zoden aan de dijk. Stem miljoenvriendelijk. Stem Benders.
Gedichten 8 tot en met 12 – Turing gedichtenwedstrijd
Het tweede redelijk goede gedicht is binnen, het gedicht ‘Rook’ vind ik een vrij goed gedicht. Jammer wel van het zwakke middenstuk wat net zo goed weggelaten had kunnen worden:
Als hij een huis betreedt
vult hij de kamer als water een kom.
Ook als hij kalm is.
Nou en, denk je dan. Vult water als het kalm is ineens de kom niet meer? Maar het gedicht op zichzelf is beter dan de meeste andere kandidaten die tot dusver langskwamen. Wel vraag je je af: waarom een koerd, eten koerden ‘s avonds brood, eieren met gekookte tomaten, mij niks van bekend. En dat hij zijn handen aan zijn hemd afveegt, en dat dat hemd daarna als ‘rook’ terugkeert, hmm. Helemaal geslaagd is het gedicht niet, maar het loopt niet zo mank op het soort pseudo-oubollige overdrijvingsmanie waar veel andere kandidaatgedichten last van lijken hebben.
De andere vier gedichten die langskwamen maakten op mij weinig indruk. ‘Hoeksteen’, ‘Dilemma’ en ‘Herinnerd Beeld’ vond ik allemaal ongeveer uitwisselbaar – te verwaarlozen als poezie, hoogstens een aardige poging om iets te zeggen, wat niet bijzonder goed lukte. ‘Let them eat cake’ was iets beter dan voorgaande werkjes, maar veel te droog en vlak om echt indruk te maken.
Mijn top 3 tot dusverre:
1. Rook
2. Zonder titel
3. De Jas
De Jas zou ik op een of twee gezet hebben als het wat minder op het gedicht van Kopland had geleken op conceptueel vlak.
Update, 20 minuten naderhand:
Nu ik er meer over nadenk vind ik ‘rook’ eigenlijk een behoorlijk irritant gedicht, juist omdat het dat woord ‘koerd’ gebruikt. Dat het een koerd is had uit het gedicht zelf duidelijk moeten worden. Het hele gedicht past eigenlijk perfect in het pedante straatje van de integratiepolitiek: een koerd die fietsen repareert en belspelletjes belt, en o jee wat is hij ongelukkig. Het had net zo goed een chinees kunnen zijn die negerzoenen verkoopt, of een Marokkaan die werkt in een kaaswinkel. Door de ‘marokkaan’ te benoemen doet de dichter echter een enorm zwaktebod – het maakt het gedicht tot een soort propaganda-pastiche vergelijkbaar met veel wat je in de kranten ziet verschijnen, hoewel met ogenschijnlijk de tegenovergestelde boodschap is het vanuit dezelfde optiek geschreven. Ik kan me bijvoorbeeld een gedicht inbeelden waarin een Nederlander in Istanboel doodongelukkig kebab zit te verkopen, met als boodschap dat integratie toch ook niet alles is. Het heeft iets enorms kitscherigs en manipulatiefs.
Het is dus zo goed als zeker een hele witte mijnheer die nog niet oud genoeg is om de mediale invloeden van de laatste 10 jaar uit zijn hersenpan te weren, de persoon die dit gedicht schreef.
Dus NEE we blijven bij zonder titel!!!
Gedicht 7 en 8 – Turing gedichtenwedstijd
In de commentaardraad van de website ‘Met het oog op morgen’ wijst iemand erop dat het gedicht ‘De Jas’ wel erg lijkt op een oud werk van Rutger Kopland, ‘Zijn jas’ uit ‘Het orgeltje van yesterday’:
Mijn vader J was nog maar net
gestorven toen mijn moeder A
zijn nieuwe regenjas voorzichtig
van de kapstok nam. Pas eens,
zei ze, hij was er zo trots op.
Daar stond ik dan en voelde
aan de mouwen en bij het sluiten
van de knopen hoe dood hij was
en hoe ver weg mijn jeugd. Oud
en zwak zou ik worden, in deze
plooien zou mijn huid gaan hangen
om mijn knoken.
Wellicht is het een hommage, maar als gedicht dus niet bijster origineel. Inmiddels zijn gedicht zeven en acht gepost, ‘Een tik van Hogerhand’ en ‘Hoeksteen’:
‘Een tik van Hogerhand’ is een prachttitel, maar helaas blijft het bij een prachttitel, het gedicht zelf slaat de titel volledig dood door geen spoor van ironie aan de titel te verlenen. De opening:
Zij kreeg een tik van hogerhand
en zit nu half in een stoel, die zelden
rijdt.
irriteert me meteen al: wat is in godsnaam ‘half in een stoel zitten’ en waarom ‘zelden rijdt’ – de suggestie van een rolstoel na een ‘tik van hogerhand’ is toch al sentimenteel genoeg, moet je nu ook nog suggereren dat die rolstoel oncomfortabel zit en last heeft van blokkerende wielen? Dat iemand een ziekte als een straf van god wil omschrijven, dat vind ik al niet bijzonder interessant, maar om zo’n beeld vervolgens middels overdrijving nog aan te dikken met twee onwaarschijnlijke feiten – niet alleen in een rolstoel zitten, maar ook nog er half uitzakken en bovendien de rolstoel niet kunnen bedienen – sterk het beeld van verlamming oproepende, maar:
Een wereld van weten sterft achter haar
belangeloze blik
Weer een overdrijving er bovenop. De persoon is niet alleen totaal verlamd, maar heeft ook nog eens alzheimer.
Desondanks weet zij of hij wel flink te genieten van een dagje uit. Maar ja, Een totaal verlamde alzheimer patient in een rolstoel, omschrijf dat maar eens als een ‘tik van hogerhand’. Dan lijkt me ‘mokerslag’ meer op zijn plaats.
Gedicht acht, hoeksteen, is gelukkig minder overdreven sentimenteel. Het is geen geweldig gedicht, het heeft teveel problematische constructies. Begint al in regel twee:
In de nieuwbouwwijk
regent het vitrages
voor rechtgeaarde vensters
en wordt het huis bewaakt
door ganzen met een strik.
Regel 2 en 3: zonde, zonde. ‘Het regent vitrages voor rechtgeaarde vensters’ is een spuuglelijke metafoor, alweer wegens hetzelfde mankement als het vorige gedicht: een dubbele overdrijving in een enkele constructie. Dat vensters rechtgeaard kunnen zijn, daar kan ik wegens de dubbele betekenis van ‘aarden’ nog wel iets mee, hoewel ik het geen mooie metafoor vind, maar dat ‘voor die rechtgeaardheid vitrages uit de lucht regenen’ kom even, dat is volkssurrealisme van de meest clownesque soort.
Na acht gedichten zitten we dus met probleem: de beste kandidaat tot nu toe blijkt een kloon (of een hommage, zo u wilt), er zitten twee gigantische clichetrekkers tussen en de rest bestaat uit pseudowerkjes.
Zou ik nu moeten kiezen geef mij dan maar het gedicht: ‘zonder titel’ met die god met breipennen, dat gedicht was tenminste leuk om te lezen/horen.
Uw lokale Turing gedichtenwedstrijd verslaggever meldt:
Het is natuurlijk volstrekt not done om bij de laatste 100 te zitten en dan verslag te doen van de wedstrijd. Belangenverstrengeling ten top. Ik zou zwijgzaam met de duimen moeten zitten draaien, maar u kent mij, geen land mee te bezeilen, geen wedstrijd interactief genoeg.
Wat mij vooral opvalt aan die radiouitzending met de 20 beste gedichten tot nu toe:
* Door gedichten enorm dragend voor te dragen lijken ze al snel goed. Ik vond bijvoorbeeld de eerste drie gedichten al luisterend best in orde. Toen ik ze op papier zag sloeg de twijfel echter toe. Tot nu toe is het beste gedicht duidelijk ‘De Jas’ maar dat gedicht heeft wel een erg slecht verzonnen einde, vind ik. En het is ergens natuurlijk ook heel makkelijk om met zo’n onderwerp te ‘scoren’. De jas van je eenzame vader.
* Dat vierde gedicht is niet om aan te zien zo slecht.
* Het vijfde vond ik ook helemaal niks, ondanks de wel leuk klinkende titel.
* Dat ‘gedragen voordragen’ is eerder een probleem dan een oplossing, vind ik. Het roept ook wat vragen op. Heeft een goed schilderij een prachtige lijst nodig? En toch: denk aan Dylan Thomas. Wat een moeilijk probleem. Het is een hele verraderlijke kunst.
* Het is een schande dat ze mij nog steeds niet gediskwalificeerd hebben.
De komende tijd ga ik in deze draad, want ik vind dat weblogs draadjes hebben, ook de rest van de gedichten becommentarieren. Vanavond kwam gedicht 6 langs, het laatste woord. Dat vond ik net zo’n clichetrekker als gedicht 4, soort ‘filosofie van de heuvel’ gedichtje zeg maar, met de retespannende boodschap dat poezie altijd datgene is wat niet gezegd wordt, maar toch begrepen. De betere candlelight, zeg maar.
Twee regels die goed samen gaan
Menno Wigmans, ‘Ik ken de droefenis van copyrettes’
en
‘I know the inexorable sadness of pencils’, van Bonita Rhoads and Vadim Erent, in Avant-Post.
(Zie overigens hoe de critici zich genoodzaakt voelen om terug te vallen op een bijvoegelijk naamwoord).
Commentaar