Heer Benders, een nieuwe dichtbundel, een uitgeverij, een sociaal netwerk, een fonds voor kritiek. What’s next?

Naar mijn mening heb ik met deze tweede bundel voorlopig even genoeg bijgedragen aan het poezielandschap – inmiddels zijn er 156 gedichten van me gepubliceerd. Ik denk dat ik hierna met een ‘Verzameld werk van’ kom maar dat duurt nog wel even. Momenteel focus ik me op andere zaken: een boek met korte verhalen, wat commerciele boeken, en een CD met electronische muziek. Ook loopt het project met Bart van der Pligt nog. Ik verwacht binnen een jaar weer met twee of drie nieuwe objecten aan te komen.

De eerste bespreking van Abe de Vries van de nieuwe bundel was behoorlijk lovend

Was ik natuurlijk blij mee. Ik ken Abe de Vries verder helemaal niet – ik had eerlijk gezegd eerder een negatieve bespreking verwacht op de Contrabas, maar dat viel dus mee. Och, ik heb ook geluiden gehoord van mensen die het minder vonden dan Karavanserai. Vind ik zelf niet. Ik voel me beter bij die nieuwe bundel dan ik me bij de eerste voelde. Het eerste wat ik gemaakt heb waar ik tevreden mee ben voor mijn gevoel. Dan is het al niet meer zo heel belangrijk wat anderen vinden, eigenlijk, maar uiteraard hoor je graag dat mensen iets genietbaar achten wat je gemaakt hebt.

Kun je al iets vertellen over het boek met verhalen dat je nu maakt?

Het is een boek met korte kafkaesque verhalen, met fantastische verhalen. Je krijgt van uitgevers altijd te horen dat ‘korte verhalen niet mogen’ en dat ‘alleen romans verkopen’. Zelfs al is dat zo, dan zijn mensen niet goed bij hun hoofd, want niets is zo schitterend als een boek met goede korte verhalen. In mijn tienerjaren verslond ik boeken als die rare fantastische verhalen van R.A.Lafferty – dat is schitterende literatuur, literatuur met een brein. Bijna alles wat ik hedentendage uit zie komen vind ik vrij hersenloos, op een paar uitzonderingen na.

Ga je ook werk van anderen uitgeven of alleen werk van jezelf?

In principe wil ik een echte uitgever worden, maar dan wel met een schappelijker verdienmodel voor de auteurs. Ik denk dat die 10% die oude uitgevers hanteerden wel erg riant in het voordeel van de uitgever uitpakte. Laten we even wel wezen: ik heb totaal geen behoefte met mijn boeken het onderpand te vormen voor een duur grachtenpand van een of andere uitgeverij. En wie kan mij binnen zo’n uitgeverij nog iets over poezie vertellen? Dat is toch klinklare onzin, dat een of andere stagiere daar mij moet ‘begeleiden’ om tot een bundel te komen. Kletskoek. Maar als ik werk van anderen ga uitgeven dan ga ik wel een hele hoge kwaliteitsdrempel leggen met veel begeleiding – behalve als het gaat om gerenommeerde auteurs, natuurlijk, maar de kans dat die bij mij willen uitgeven zal wel klein zijn. Maakt me niet uit. Het is net als bij mijn sociale netwerk Soulsat – het is kleinschalig, mensen lopen niet en masse over vanuit facebook, maar dat zal mij een zorg wezen. Ik wil iets opbouwen met mijn eigen handen. Ik wil geen anonieme kloothommels rijk maken met mijn werk.

Ben je niet bang dat je op die manier gemarginaliseerd gaat worden als je alles buiten het circuit zelf gaat doen?

Weet je wat ik marginaal vind? De meest besproken bundel van 2008 hebben en dan precies 142 exemplaren verkopen. Dat is het ware gezicht van de marginaliteit. Marginaler kan al helemaal niet meer, zeker niet als je er dan 10% van krijgt. Kom nou even, ik ben toch niet op mijn achterhoofd gevallen. Iedereen met ogen in zijn hoofd ziet toch dat in die 20 literaire bladen die Nederland rijk is altijd dezelfde namen circuleren, het is een totaal pieterig onbenullig claustrofobisch wereldje. Je bent marginaal als je daar in gaat zitten en meent dat je iets voorstelt.

De subsidie voor literaire tijdschrijften wordt overigens nu afgeschaft

Het zal mij benieuwen hoeveel van die tijdschrijften nu blijven bestaan, alleen daarom vind ik het al een interessante maatregel. De meeste van die tijdschriften hadden geen enkele achterliggend gevoel van noodzaak. Hollands Maandblad? Laat me niet lachen, wat een middelmatige dichtertjesparade, wat een doorsnee consensus. Waarom moet zo’n blad bestaan? Omdat lui die al dikke subsidie kregen om bundels te schrijven ook nog eens een bij kunnen klussen als elkaars consensusbepalers?  Awater. Een exemplaar thuisgestuurd gekregen. Gemaakt met steun van het Fonds der Letteren. Dat weerhoud hoofdredacteur Ron Rijghard er niet van erin te adverteren voor zijn eigen boek. Dat mag natuurlijk, maar wie controleert of ervoor betaald is? En waarom adverteert Nieuw Amsterdam met het complete oeuvre van Frank Starik en is er niets te zien van hun andere auteurs? Voor de rest vooral een blad dat van de studentikoziteit aan elkaar hangt. Maar goed, laten we maar eens zien welke bladen ook pit hebben en niet alleen uit eigenbelang bestaan. De meeste zullen wel leeglopen als lekgeprikte ballonnen.

U gaat zelf trouwens een tijdschrift beginnen heb ik begrepen?

Inderdaad, dit leek mij een prima moment om zelf eens een literair tijdschrift te beginnen. Binnenkort daarover meer. Het gaat ‘Lezen is Lezen’ heten.

Ellen Deckwitz verweet in een interview vooral de babyboomers in de literatuur niet op te willen stappen. Bent u het daarmee eens?

Vroeger was het gebruikelijk dat je ’stromingen’ had en een dichter die zo’n stroming vertegenwoordigde was dan een tijdje in de schijnwerpers, en dan maakte hij weer plaats voor een andere figuur van een andere stroming met een andere mening. Tegenwoordig zitten we meer met model balkenende te kijken: de babyboomers die weigeren op te stappen en voor eeuwig hip zijn. Dat is inderdaad verschrikkelijk irritant. MAW die ’stromingen’ van vroeger waren niet zuiver een modefenomeen maar ook een manier om netjes de macht te wisselen steeds en het geheel veelzijdig te houden. Sinds de stromingen verdwenen zijn zitten we met een elite opgescheept die slechts met hele grote moeite van zijn plek te krijgen is.  Dat is niet leuk voor jonge mensen. Ik ben zelf niet echt jong meer, maar mij hebben ze ook nog nooit ergens voor gevraagd. Ik protesteer al sinds mijn tienerjaren tegen allerlei misstanden, maar heel weinig mensen luisteren.

Het Fonds der Letteren diende laatst Kluun van repliek. Hij was toch welkom in China. Wat vind je daarvan?

Dhr Kluun wordt wel van repliek gediend als hij met kritiek komt, maar op kritiek uit ’foute hoek’ van ondergetekende zwijgt men in alle talen. Dat is het ware gezicht van dit systeem: te incompetent om een eigen alternatief te kunnen formuleren, en niet incompetent genoeg om politiek succesvol te zijn. Het is de laag ’boven kluun’ die zich ver verheven voelt maar feitelijk met de adem zeer dicht op het populisme leeft. Het typeert de huidige macht, gebaseerd op de CV cultuur: geen enkele verworvenheid doet ter zake.

Over 10 jaar is Dhr Propper een congierge, ergens op een basisschool in de provincie, en zal hij zich zijn gloriedagen herinneren waarin hij Kluun van repliek diende en de echte kritiek lekker doodzweeg. Lekker makkelijk, zo’n mannetje.

Ook Het Fonds der Letteren in Belgie heeft een nieuwe directeur: rechtstreeks afkomstig van Sony. Leuk toch dat geld bedoeld voor literatuur wordt gegeven aan dat soort gladde jongens om even te doen alsof ze ergens verstand van hebben?