Redenen waarom ik weinig op heb met ‘Occupy’ bewegingen
Ik zie tekenen van een raar soort marketing, met maskers uit een tweederangs Hollywoodfilm. Het kenmerk van maskers is dat zo’n beetje iedereen zich erachter kan verbergen. Ook schimmige figuren die aan de macht zijn. Net zoals ik het dom vond Khadaffi neer te schieten, omdat je dan niet langer kunt traceren wie zijn handlangers waren, vind ik een ‘anonieme protestbeweging’ een rare, gevaarlijke entiteit, omdat zo goed als iedereen er zich achter kan verbergen.
Toen ik een ‘Occupy aanhanger’ vroeg over deze maskers kwam hij met Guy Fawkes op de proppen. Dat is schijnbaar de held van deze beweging: een stoffige, oude, mislukte katholiek die feitelijk reactionaire waardes aanhing en ook nog eens een totaal mislukte couppoging deed destijds. Waarom zo’n overduidelijk stoffige antiheld? Wie heeft dit verzonnen?
Helemaal komisch vind ik dat het ‘Als het in Amerika gebeurt is het goed’ archetype zo blijvend prominent in onze genen zit. Waren die tentenkampen normalerwijze binnen een dag geruimd, nu mogen ze blijven staan ‘want in Amerika gebeurt het ook’.
De strijd tegen de ‘Banken’ en ‘Wall Street’ lijkt mij eerlijk gezegd totaal nutteloos. De G20 hebben immers al aangekondigd dat ze precies die zaken gaan aanpakken waar die Occupyers nu tegen protesteren. Dat maakt het protest een beetje overbodig, en de kans dat je op deze wijze een nuttige verandering teweeg brengt lijkt me uiterst gering.
Gister sprak ik weer wat occupyers aan, en vroeg ze waarom ze niet iets veel belangrijker en haalbaarders probeerden bewerkstelligen: namelijk de wetenschap uit de enge greep van grote bedrijven bevrijden. Want als we van iets een oplossing voor wereldproblematiek mogen verwachten is het van de wetenschap – zolang deze echter noodgedwongen alleen mag onderzoeken wat de geldschieters willen zien zal er weinig sprake zijn van daadwerkelijke vooruitgang.
Juist daar valt grote winst te behalen: een nieuwe verlichting, met een wetenschap die niet meer aan banden ligt. Iets doen aan de wurgende patentindustrie. Eisen dat de regering daadwerkelijk eens meehelpt met het opzetten van een onafhankelijke wetenschap die op termijn ook Nederland zal redden, door ons energie onafhankelijk te maken, en ervoor te zorgen dat we relevant blijven in het grote plaatje.
Mijn betoog viel op dovemansoren. De vijand, dat is de bank. Alles moet weg. De revolutie, weetjewel. Op het beursplein wordt de ene revolutionaire speech na de andere afgerakeld. Weg met het kapitalisme! En wat moet er dan voor in de plaats komen? Ja, eh, weetniet, iets. Nou nuttig protest hoor, jongens.
Het doet inderdaad denken aan de befaamde revolutie in Egypte, waar het poppetje verdween en dezelfde mensen de macht in handen hielden. Oh, en misschien komt er voor het volk een theocratie. Totaal fantasieloos, maar dat krijg je als je geen wezenlijke doelen voor ogen hebt. En als we iets hebben kunnen leren van de twintigste eeuw is het dat dit soort bewegingen altijd vroegers of later gekaapt worden door hufters. In dit geval wellicht zelfs vroeger, want de muur van stilte die mijn opmerkingen begroeten wijzen toch echt niet op mensen met een open geest voor veranderingen. De bank, die heeft het gedaan.
Het Guy Fawkesmasker komt uit een boek van de anarchist Alan Moore: V For Victory. Over een gemaskerde held die bomaanslagen pleegt in het inmiddels in een totalitaire staat veranderde Groot-Brittannie. Er is inderdaad ook een Hollywoodfilm van gemaakt, waarin elke ambivalentie in het verhaal netjes is gladgestreken. Aanleiding dat Moore zijn naam nooit meer aan een film verbonden wil zien.
Fijn om te lezen dat de G20 alle problemen al netjes heeft opgelost. Voor zover mij bekend bestaat die oplossing uit het verder versterken van het sociale vangnet voor geldwisselaars (herkapitalisatie; garantstelling voor waardeloze obligaties) in de hoop dat diezelfde geldwisselaars weer financiele risico’s gaan nemen. Grondaanname blijft dat de vrije markt vanzelf een ideale economie zal scheppen als we de banken maar overeind houden. Over de werkelijke oplossing (bv. Europese belasting op financiele transacties; oprichten van een staatsbank die de functie van nutsbedrijf-voor-de-burger vervult; handen aftrekken van de overige banken) hoor ik weinig positiefs.
Uit de geschiedenis kunnen we ook leren dat wezenlijke protestbewegingen meestal beginnen met een paar oproerkraaiers die misschien geen duidelijk ideologisch programma hebben, maar wel aanvoelen dat er iets wezenlijk wringt tussen de economie en de sociologie.
http://www.nu.nl/economie/2654771/g20-wil-bankensector-aanpakken.html
Er staan daar wel degelijk andere zaken vermeldt: namelijk dat men wil voorkomen dat banken ‘too big to fail’ worden en scheiding tussen zakelijke en consumenten spaarbanken zoals je hierboven wenst staat ook allang op de politieke agenda in Den Haag. Het zijn mijns inziens niet de wezenlijke problemen die we moeten aanpakken, en het zijn problemen die allang politiek vertegenwoordigt worden. Ik vind de wurggreep op de wetenschap veel essentieler en nijpender.
Ook vergeet je even dat Guy Fawkes een historische figuur is met een neoconservatieve agenda. Dat er ook een boek over bestaat waarin hij dapper met bommen gooit wist ik niet, maar het klinkt niet echt als een enorm inspirerend verhaal.
Ik vind het heel eigenaardig dat die anonieme hackergroep zich laatste weken vooral op dingen richt waar de amerikaanse overheid zich druk om wenst te maken: mexicaanse drugskartels en pedofielienetwerken.
Ik maak me liever druk om het feit dat men bezig is alle stukjes menselijk DNA te patenteren.
Dat boek gaat niet over Guy Fawkes.
Ik ben geen stripkenner. Daar ga ik eens verandering in brengen, want het werk van Moore zag er op eerste gezicht heel boeiend uit.
1. Ben het geheel met u eens dat de toekomst van een land in kennis zit. Daar zal een land als NL veel meer aandacht aan moeten besteden. De veel goedkopere concurrentie loopt heel hard in. De enige manier om voorop te blijven lopen.
Dan zal dat ook losser van het bedrijfsleven moeten worden gemaakt. Hoeft mi niet volledig, maar wel zodat, wat er ook gebeurt, een stevige basis in NL aanwezig blijft. Het bedrijfsleven wordt steeds flexibeler en er hoeft steeds minder te gebeuren en ze zitten in het buitenland.
2.Occupy ed groepen zijn denk ik wel een teken van deze tijd. De groep die vwb banen toch wat buiten de boot dreigt te vallen, met alle voorzieningen (ook nog vaak gratis) is opgegroeid en nu, in een moeilijke tijd, ‘aan de bak moet’. Alleen dat is met de loonkosten in Europa niet eenvoudig. Kortom een groep ontevredenen die er wat aan proberen te doen dat ze het waarschijnlijk als groep slechter zullen hebben dan hun ouders. Iets studeren waar vraag naar is en hard werken was misschien effectiver, maar iedereen maakt zijn eigen keuzes. Evenals u zie ik dit totaal niet lukken. Analyse van het probleem (kijk naar het comment van vdpligt) is fout en geen oplossingen laatstaan werkbare.
De wereld gaat de harde concurrentie in (of we het leuk vinden of niet) en dat wordt aanpassen of afsterven. Misschien dat dat over enkele decennia weer verandert, voorlopig niet vrees ik.
Echter dit soort groepen als er een ‘Occupy’ Wilders tussen zit kan best een stevige invloed krijgen (waarschijnlijk alleen in Europa, maar goed). Dat het dan ook niet gaat lukken net als met die andere Wilders is weer iets anders.
Het zal dan waarschijnlijk wel net als Wilders een aantal zaken op de agenda zetten.
En anders hebben ze misschien de goede les gehad dat met een plan naar een wel realiseerbaar doel toewerken, misschien beter is als je wat wilt bereiken, dan vage dagdromen najagen.
Het gaat niet zozeer om ‘kennis’ per se – die flop van de ‘kenniseconomie’ in het achterhoofd houdende – het gaat erom dat we een wetenschap creeren die kan werken aan hele belangrijke, globale problemen, zoals energietekorten, en andere nijpende zaken.
Mensen hebben naar mijn idee weinig in de gaten hoe enorm de wetenschappelijke doorbraken zijn die momenteel in het veld spelen. Die zijn zo enorm qua inplicaties dat ze de macht hebben de hele samenleving en alle bestaande structuren overhoop te halen. Ik heb het dan specifiek over biogenetica en nanotechnologie – er is bijvoorbeeld een nederlandse wetenschapper die nu al vissen zo heeft gemanipuleerd dat zijn fotosyntetisch geworden zijn – vissen die van zonlicht kunnen leven. In een interview zei hij dat hij probleemloos binnen 10 jaar mensen van groen haar of een groene huid kan voorzien waarmee eten compleet overbodig wordt. Een klein voorbeeld, maar met reusachtige consequenties. Een ander is nanotechnologie en specifiek 3D printers en nanofabrieken – men kan nu al delen van organen printen met 3D printers. Er komt een tijd dat het star trek apparaat waarbij alles vanaf molucelair niveau kan worden gefabriceerd zonder grondstoffen in zicht komt. Opnieuw: gigantische consequenties. Een grondstofvrije samenleving! Maar wel een waar enorm veel nergie zal worden gebruikt. Zowel de problemen als de consequenties zijn enorm, maar ook ontzettend veelbelovend. Het lijkt me goed als we ons daar eens op gaan richten, in plaats van dat eeuwige geemmer over crisis, negatief gedoe en doem en gloom. Een ander politiek systeem zonder andere distributie van middelen is volgens mij onmogelijk. Meestal gaan die revoluties hand in hand met industriele revoluties.
Het probleem is dat de meeste mensen denken dat veel zaken dat alleen maar eenvoudiger worden. Dat is helaas niet zo een combinatie van voordelen en nadelen is meestal het resultaat. De heer Benders wel geld voor een nieuw orgaan, Ali Somali echter niet. Maar misschien kan die laatste groen gemaakt worden scheelt wel eten kopen (en koken).
Ik bedoel geen Nederlandse kenniseconomie. Meer zoals Stanford, Cal Tech and MIT.
Talent bij elkaar; veel middelen; en laat ze verder hun gang maar gaan. Er komt vanzelf wel wat uit.
Dat zo veel mensen zo veel tijd steken in het zich toeeigenen van zo veel middelen is natuurlijk vooral te wijten aan de beroepsgroep der kunstenaars. Die weten de verbeelding van de burger kennelijk zo slecht te prikkelen dat de die zich uit verveling maar met allerlei real life rottigheid gaat bezighouden. Zuiver om de kick van het machtsverschil te ervaren. Als wetenschappers ons ooit de grondstofloze economie weten binnen te loodsen, wordt dat alleen maar erger. De eigen materiele welvaart verhogen gaat dan niet meer — die zit al op 100%. De van fantasie verstoken burger zal dan andermans schaarste nog actiever nastreven.
Daarom speelt de kunst in startrek ook zo’n centrale rol. Ze zitten de helft van de tijd op het kunstmatige holodeck hun animale driften uit te leven zodat ze de rest van de aflevering hun levenloze d66plannetjes door het heelal kunnen verspreiden, zonder van verveling om te vallen.
Jack Vance – mijns inziens een van de beste SF schrijvers – schreef ooit het boek ‘Space Opera’ over een stinkend rijke dame die met een operagezelschap het heelal door ging reizen om al die barbaarse aliens wat cultuur bij te brengen dmv opvoeringen van Wagner. Het is mijn stellige overtuiging dat die hele Star Trek reeks van dat boek is afgekeken. En je zag ook een duidelijke degradatie door de jaren heen: was Kirk nog een beetje een rock n roll figuur die schunnig met meisjes zoende, daarna kwam die stijve moralist van een Captain Picard, het meest slaapverwekkend lineaire karakter dat ooit door een Shakespeare acteur moest worden ingekleurd. Toen ben ik afgehaakt, dus ik heb niet gevolgd wat daarna nog werd verzonnen om het universum nog verder te doen aftakelen, hoewel ik wel die vermomde james bond film gezien heb die veel sterren kreeg, een blitse film zonder enig verhaal, vol met een soort jehovah getuiges in de ruimte. Heel eigentijds, zeg maar.
Ik ben het met u eens dat de hele Occupy-beweging ground zero is. Tevens lees ik in uw teksten een pleidooi voor een radicale omwenteling in denken en handelen, ikzelf vraag niet liever. U verwacht alle heil van de wetenschap, waarom niet, – ik heb zelfs geen flauw idee waarover het gaat als ik u bezig lees en ga u dus niet tegenspreken. Ook wijst u op een dreigend energietekort, kan zijn. Evenwel.
Energie lijkt me onuitputtelijk voorradig (zon, lucht, water, mens, enz.), en met een vrijwillige inperking van verbruik kan er aan actuele acute problemen ter zake al veel gedaan worden. En is de mens nu van wat anders afhankelijk, dan vrees ik dat hij dat in uw optiek van de wetenschap gaat worden. Erg, erger, ergst? Ik heb de indruk dat de problemen slechts verlegd worden, indien al niet vergroot (macht in handen van enkelen, haast geen individuele vrijheid, toekomst: droom of nachtmerrie, enz.?) Enkele weken terug hertekende u het maatschappelijk model, en toen viel me op wat een prominente plaats u het militair apparaat toekent.
Kan het echter niet zo zijn dat het voorzien in eigen voedsel en nog een en ander een oplossing biedt? Dat proces kan zich geweldloos voltrekken en is zo allesomvattend dat vanonder de bestaande orde meteen alle poten worden weggezaagd. Rol uw sigaretten zelf, rol de regering. Koop geen boeken schrijf er zelf.? Wat is het eigenhandig bouwen van een huis dan het zelf schrijven van een boek. Wat op het eerste zicht een stap terug lijkt is misschien een grote sprong voorwaarts. Haha. Wat is ware kunst (echte poëzie, enzovoorts) anders dan revolutie? Durven, doen, doorzetten. Wie dat gekte noemt zoekt vergeefs woorden voor zijn eigen armzaligheid.
Ik geloof persoonlijk dat een samenleving als de onze alleen goed kan functioneren als er machten zijn die de uitvoerende macht streng kunnen controleren.
Daar zie ik een taak weggelegd voor het militaire apparaat. Ik zou graag zien dat dat veel onafhankelijker werd van de politiek, ik vind namelijk een militair apparaat dat klakkeloos de belangen van politici dient veel gevaarlijker dan een militair apparaat dat een waarden-beschermende functie krijgt. We hebben een grondwet, maar wie ziet er op toe dat die gehandhaafd wordt als een of andere onverlaat of een groep onverlaten de macht grijpen en hem langzaam afbouwen? Juist, niemand. Zo kan het gebeuren dat wat ooit start als een democratie uiteindelijk gewoon een totalitaire staat wordt met enkel nog een cosmetische democratie. Daarom denk ik dat er iets moet zijn dat de macht heeft in te grijpen als het mis gaat. Ik vind sowieso dat de militairen meer zeggenschap moeten krijgen over de conflicten waar zij zich in moeten begeven: de militair is doorgaans stukken minder oorlogszuchtig dan de politicus – hij moet immers zijn eigen leven en dat van zijn kameraden in de waagschaal stellen. Een totaal leger-loze samenleving heb ik zelf nooit als een ideaalbeeld kunnen zien. Ik vind echter wel dat we terug moeten naar de ‘krijgskunst’ – stringenter, met bijpassende moraal en eergevoel, geen verveelde domkoppen maar strategische mannelijke waarden. Een intelligente krijgsmacht met een sterke controlefunctie – er was geen oorlog in Irak of Afghanistan geweest als de US zo’n krijgsmacht hadden gehad.
Op het punt dat de uitvoerende macht streng gecontroleerd moet worden ben ik het helemaal met u eens. Dit is mi een van de belangrijkste oorzaken dat op dit moment de zaken duidelijk de verkeerde kant op gaan. De andere zijn dat het bestuur (ambtenarij en uitvoerende macht) feitelijk alleen maar tweede rangs materiaal aantrekt, beslissingen sneller moeten (de tijd vereist dat) en de uitvoerende macht daardoor steeds meer taken naar zich toe heeft getrokken.
Dat hier een grote rol voor het leger ligt ben ik niet met u eens om diverse redenen:
-In de praktijk blijkt dat bijna nergens goed te werken. In Turkije ging/gaat het goed, maar dat is een van de uitzonderingen. Evenals een ‘goede’ dictator is het een systeem dat meestal dezelfde zwakke plekken gaat vertonen als een uit de hand gegroeide uitvoerende macht, bovendien vaak met veel geweld. Ook voor deze beide systemen zie ik niet echt een variant die structureel wel werkt.
-Kosten van een machtig leger zijn vaak gigantisch (kijk ook naar Turkije). Het is mi veel goedkoper de instituten die dit in de (aangeklede) trias doen
aan te kleden. In Nederland is een zwak door nauwelijks talentvolle personen bemande 2de Kamer bijvoorbeeld een probleem. Evenals de overloop van ambtenarij (inclusief Raad van State) naar uitvoerende macht en terug. De 2de Kamer aantrekkelijker maken voor talent (plus veel meer onafhankelijke middelen), evenals de ambtenarij gecombineerd met het de ambtenaar veel meer een gewone werknemer maken. Zou al veel oplossen.
Ook geen gegarandeerd succes, maar veel goedkoper en veel minder kans op de negatieve gevolgen van het leger in het bestuur betrekken.
Voor de moraal in het leger. Oorlog is imho alleen het uiterste middel dat nog veel te vaak wordt toegepast. Alleen als je er in betrokken raak geldt er maar een wet (gezien de ernstige gevolgen bij verlies en de grote kans op verlies ongeveer 50%) zorgen dat je wint. Netjes als het kan op bijna iedere andere manier als het moet. En zeker niet allerlei onmogelijke politieke waanideeen naar binnen halen zoals met Irak en Afghanistan is gebeurt.
Afghanistan bijv. gaat het erom dat wij er geen last van hebben en niet om te denken dat het Westen daar een naar Westers model opgezette democratie kunnen vestigen. Dat laatste is geen reeel alternatief maar Alice in Wonderland. Het maximaal haalbare is af en toe een bot tussen 2 strijdende groepen gooien zodat ze op elkaar schieten in plaats van op ons, want geschoten wordt er toch. Veel goedkoper en veel effectiever.