Vanaf heden wordt dit weblog elders gecontinueerd, wel nog op hetzelfde domein, maar onder de Vlag van Uitgeverij Loewak, een nieuwe uitgeverij met een groeiend poëziefonds.

In 2013 gaan in elk geval Nicolette Marié en Eddie Besselsen een bundel uitgeven bij Uitgeverij Loewak.
Meer namen volgen.

Ik heb voor de uitgever een volledig responsive template gemaakt zodat de site en het weblog ook prima op mobiels werkt en te lezen is. Een heel verschil met ‘De Contrabas‘ of ‘Ooteoote‘ die zoals alles in subsidieland 10 jaar achterlopen en denken dat iedereen op een grote monitor surft.

Dit weblog wordt hiermee afgesloten en elders dus voortgezet. Ik zal deze sectie van Loewak niet sluiten maar het wordt een mediale site van nu af aan, die zich gaat focussen op visuals en design.

Gelieve hier dus verder te lezen voortaan en uw bookmarks te vervangen:

Uitgeverij Loewak

Literair Weblog van Uitgeverij Loewak

..

Verhaal van Hans Vervoort “Er is sinds januari 2011 een website die zich speciaal richt op het recenseren van debuten, nl www.literairedebuten.nl
We slaagden erin om met behulp van 30 schrijvers (leden van de Vereniging van Letterkundigen) sindsdien 110 debuten te bespreken. Iedereen werkte gratis mee. Omdat wij vonden dat debutanten in de hedendaagse boekenmarkt een gezicht moeten hebben namen we van de websites van de uitgeverijen een thumbnail portretje op van de auteur en plaatsten dat met het omslag naast de recensie. Uitgaande van het idee dat publiciteitsfoto’s bedoeld zijn om veel verspreiding te krijgen. In feite overtreedt je daarmee de auteursrechten van de fotograaf, we deden het ook niet als er duidelijke copyright-indicaties bij stonden. Dat ging lang goed, maar helaas kregen we een maand geleden van fotografe Quintalle Nix een rekening van euro 968 toegestuurd omdat we 4 (anoniem op de uitgeverswebsite) geplaatste thumbnails hadden overgenomen. Weghalen was niet genoeg, ze eist haar pond vlees en zal dat ook krijgen. Want wettelijk zaten we fout. Het betekent helaas het einde van de website, want als we debutanten geen ‘smoel’ kunnen geven heeft in de hedendaagse boekenmarkt de website geen zin. Onze site is nu dus offline.
Jammer, maar helaas. Uitgeverijen zouden van fotografen toch minimaal de thumbnail-rechten van hun publiciteitsfoto’s moeten bedingen (wat kan dat nou kosten?) als ze een debutant een kans willen geven zichtbaar te worden.”

Wat een lulkoek zo even 1000 euro te eisen voor wat thumbnails van een niet comemrciele site, wat een schaamteloos gedrag.

..

Superieure Nederlanders in Vlaanderen laten zich uit over hun hogere IQ en cultuurverschillen:

..

Dichters des Vaderlands. Democratie afgeschaft. Enige logische keuze vind ik dan: een herbenoeming van Ramsey Nasr voor nog eens vier jaar. Alleen dat is conform de tijdsgeest. En mooi in lijn met de Turing.

..

Verkocht net mijn eerste ‘DE LUXE’ editie van ‘Wôld, Wôld, Wôld!’. Ik ga niet alle geheimen van de DE LUXE editie verklappen, maar wil wel zeggen dat de persoon die het koopt in alle volgende edities permanent wordt vereeuwigd middels een op maat geschreven gedicht. Wie dus de DE LUXE editie koopt komt voortaan ook in het boek zelf voor. Ook op die manier wordt het een ‘levend boek’ dat steeds wijzigt.

Het boek wordt op die manier een boek dat tegelijkertijd zichzelf vernietigt en weer een ander boek baart. Zodra alle oorspronkelijke gedichten zijn vervangen stel ik het nieuwe boek gratis als nieuwe bundel als download beschikbaar.

..

Asjemenou: Geachte heer Benders,

Het Nederlands Letterenfonds laat een onafhankelijk bureau eens in de vier jaar onderzoeken wat de ‘gebruikers van het fonds’ met name schrijvers, vertalers, uitgevers en adviseurs vinden van het uitgevoerde beleid, de communicatie en de dienstverlening. U bent geselecteerd als een van die gebruikers en wij hechten zeer aan uw mening. Met het resultaat van dit onderzoek hopen wij u in de toekomst nog beter van dienst te kunnen zijn.

Nou, hier mijn antwoorden:

“Waar ziet u ruimte voor verbetering in de informatieverstrekking van het Letterenfonds?”

Ik vind dit een volstrekt irrelevante, typische ambtenarenvraag die alleen kan afkomen van een of ander navelstaarderig instituut. Alsof het allemaal zou gaan om ‘goede informatieverstrekking’ en niet juist om een achterhaalde, ouderwetse structuur die is gehijacked door soapsterretjes en pseudoschrijvers die elkaar continu het balletje toespelen.

“Waar ziet u ruimte voor verbetering bij de diverse subsidieregelingen van het Nederlands Letterenfonds?”

De hele structuur is een farce die is gebaseerd op een oude uitgeversmonopolie die nu alleen nog uit reisgidsen en kookboeken bestaat, om twee en een half vriendje nog de gelegenheid te geven een bundeltje te publiceren. De eisen die het Fonds stelt zijn achterhaald, de medewerkers hebben geen enkele daadwerkelijke literaire status – het zijn allemaal netwerkertjes die elkaar indekken. Door op een sluwe wijze het mechanisme van de ‘Peer Review’ te vervalsen en om te draaien (normalerwijze is Peer Review namelijk bedoeld om te bepalen wat geschikt is voor publicatie, niet voor wat al gepubliceerd is nog eens te financieren) heeft een beperkt clubje randschrijvers zichzelf weten verzekeren van een eeuwige beurs, want uiteraard moet iemand ‘kiezen’ welke adviseurs een boek gaan lezen en het is een peuleschilletje dan adviseurs uit te zoeken die je boek zullen afwijzen. Om maar niet te spreken over die belachelijke eis dat je bij een ‘reguliere uitgever’ zit terwijl die term helemaal niet te definieren valt.

“Waar ziet u ruimte voor verbetering bij de door het Letterenfonds ontwikkelde activiteiten en programma’s?”

Ik zou deze allemaal stopzetten – het is verspilling van publieke middelen voor een beetje oppervlakkige festivalcultuur. Herinnert zich iemand nog iets van wat het Letterenfonds 10 jaar geleden organiseerde? Neen, het is allemaal een vorm van instantcultuur, die past bij een fabrieksmatige vermaaksmentaliteit en de algemene wegwerpcultuur. Zou er iemand wakker liggen van alle snoepreisjes die Mohlmann maakt over dertig jaar, behalve Mijnheer Mohlmann zelf?

..

Een zielig verhaal, maar de werkelijkheid is natuurlijk dat Uitgeverijen al tientallen jaren zeer nauwgezet hebben meegewerkt aan het ontstaan van de huidige situatie door de markt te overspoelen met middelmatige literatuur die door de overheid werd bekostigd, de literaire kritiek om zeep te helpen (wie te kritisch was was ‘tegen ons’) en vervolgens als een echte Judas verbaasd en zielig staan kijken als geen kip meer kan zeggen wat nog literatuur is en iedereen alleen nog die bestseller koopt die ze zelf als demon hebben nagejaagd.

http://www.volkskrant.nl/vk/nl/3352/boeken/article/detail/3374938/2013/01/10/Damesporno-voetballers-en-koken-daar-moeten-we-het-van-hebben.dhtml

Duizenden wegwerpschoenen op de markt brengen om een of twee kwaliteitsschoenen mee te bekostigen. Het is niet veel meer dan een propagandapraatje van een kartel, want wie de kritiek duidelijk tegenwerkt heeft helemaal geen behoefte aan ‘kwaliteitsliteratuur’ – het idee is meer dat je die schijn in stand kunt houden om de kartelpositie die je samen met de overheid hebt opgebouwd geloofwaardig kunt houden voor het ‘volk’. Wij zijn kwaliteit, en daarom moeten we de markt overspoelen met rommel, en als mensen daarna steeds minder gaan lezen is het de schuld van het onderwijs.

Waarom roept deze structuur zo weinig vragen op? Ik zou grote moeite hebben een bedrijf dat duizenden liters slechte rommelmelk op de markt brengt om twee flesjes ‘kwaliteitsmelk’ te kunnen bekostigen nog aan te duiden als ‘melkliefhebbers’.

Zelfde als de filmwereld. Meer en meer formulematig, want als je een publiek kunt laten wennen aan het idee dat dat ‘een film’ is en ze niet meer beter weten, kun je meer winst maken, kan alles goedkoper, het ultieme ideaal van de filmwereld en de uitgevers is een computer die volautomatisch boeken en films schrijft. Dat het hen om ‘kwaliteit’ te doen is – natuurlijk! De albert heijn is het ook om kwaliteit te doen. Mac Donalds heeft geweldige kwaliteits fastfood. Iedereen beroept zich altijd op kwaliteit.

Dat is nog wel het vreemdste, dat je op ‘kwaliteit’ beroepen maar dan zonder een elite te zijn. Alsof die ideeen niet een en dezelfde zijn. Het echte plaatje is natuurlijk dat van een elite die zich heeft verborgen en net doet alsof ze geen elite zijn, alsof dat een verbetering is tov de duidelijke ‘wij zijn een elite’ positie. Vroeger kon je de ‘elite’ nog op hun smaak afrekenen, met de verduistering en het verbergen van haar kenmerken is nu enkel bereikt dat er een elite aan de macht is die zich nergens verantwoordelijk voor voelt, niet eens meer voor haar smaak.

Wie zou er symphatie voelen voor een Campina dat de markt overspoeld met goedkope melk, en tegelijkertijd twee flesjes ‘kwaliteitsmelk’ mbv overheidsgeld op de markt brengt? Het is mij een absoluut raadsel waarom mensen de huidige ‘Grote Uitgeverijen’ een warm hart toedragen. De huidige situatie is juist dankzij hen ontstaan.

De bundel kan hier worden aangeschaft

Uitgeverij Loewak gaat in 2013 haar poeziefonds verder uitbreiden. Er komen o.a. met dichtbundels van Nicolette Marié en een nieuwe bundel van Eddie Besselsen uit.

Verder komt er rond Juni een ‘Collected works of Martinus Benders’ in het Engels uit, en tegen eind van dit jaar een bloemlezing ‘Het Boek der Dode Uilen’.

Over de nieuwe bundel Wôld, Wôld, Wôld! schrijft Willem Thies op facebook:

Martijn Benders ontpopt zich als een meesterlijk satiricus. Dit boek bevat vele ‘brieven’, lange mails (in alle opzichten zijn het inderdaad feitelijk ‘brieven’) aan mensen die in de literaire wereld bekende figuren zijn. In WWW is een (redelijk brede) selectie opgenomen van wat naar eigen zeggen (zie nawoord) zo’n tweehonderd brieven moeten zijn geweest. Van deze ruwweg tweehonderd brieven/mails werden er slechts vier beantwoord.

Manisch? Bezeten? Gedreven? Ongetwijfeld allemaal, maar het genre van de brief is Benders op het lijf geschreven, hij kan er uitstekend uit de voeten. De brieven zijn nu en dan satirisch ten top, op het scherp van de snede, feilloos doel treffend, geestig en eloquent/intelligent geschreven – de toon is afwisselend plechtig en formeel en zeer, zéér vrijpostig en amicaal/joviaal, wat het een groot plezier maakt de brieven te lezen. Benders boort nieuwe bronnen aan.

WWW ís geen dichtbundel in de klassieke zin, of beter gezegd, het is niet alléén een dichtbundel, is meer dan een dichtbundel. Het is een boekwerk, dat naast min of meer conventionele gedichten en brieven ook prozagedichten bevat en veel visuele en concrete poëzie, soms enkel bestaande uit typografie of zelfs enkel uit leestekens – deze ‘beeldgedichten’ gaan vergezeld van een titel, en vaak van een onderschrift.

WWW is een soort Groot Benders Vakantieboek, en het is deels serieuze ‘hogere’ literatuur (de ‘conventionele’ gedichten, de brieven, de visuele en concrete poëzie – stuk voor stuk van hoog niveau) en deels ‘ordinair leesvoer’ (de verhaaltjes en anekdotes, de ‘grapjes’). Het is, door alle lagen heen, een buitengewoon geestig boek – zo is de running gag over ‘de bladspiegel’ heel geslaagd te noemen.

WWW is, ten slotte, ook een bundel waaruit een sterk engagement spreekt; een engagement met de poëzie, maar ook met de poëziewereld en het poëziecircuit. De satire, de sardonische humor, de grapjes, het de-draak-steken-met (de poëzie in haar gecorrumpeerde, gedegenereerde vorm) – uiteindelijk staan ze allemaal in dienst van een diepdoorvoelde verbintenis met de poëzie (in haar pure staat). Al zeg ik het nu allemaal veel te platonisch, een ‘neiging’ die Benders ten enen male vreemd is.

Laat ik nu eens een gedicht ter hand nemen en daarbij wat dieper ingaan op Benders’ opmerkelijke associatieve vermogen. Zijn kleurgebruik (de samenstellingen met kleuren, beter gezegd, de vergelijkingen) in het hier volgende gedicht is onnavolgbaar.

***

Pyroversum

Ze zeggen dat de zon de zon de altijd zo bezorgde zon
ooit zo zwart zal worden, zo nikkelzwart, zo zwaandonker
dat kinderen hem vierkant gaan noemen.

Blokzon zal nog wel door de hemel gaan,
maar spoedig zal er een tweede, derde, vierde, vijfde staan
tot het ervan wemelt, de zon stopt, een nummer verschijnt,
je hoort het geluid van een stervend koffiezetapparaat.

De aarde wordt korfzwart, pikkelzwart
kindertjes weten zich geen raad meer
maar ergens dicht bij de Noordpool
speelt een klein Eskimojong
met lucifers en ontsteekt de maan
en die begint te fikken
alsof hij met naaimachineolie is overgoten
in een paar tellen foetsie
de aarde blakert zwart
alle kinderen blakeren zwart

en daar staat de lichtende maanwijk,
bij blok 272c, in het aardekwartier
tussen de eindeloze rijen
zoemende zwarte zonbrokken

in het huisvestingsstelsel
van Grote Communistenzangers, van MelkSingers,
de maan zal alles in de hens zetten
tot er niets is, helemaal niets
dan een oneindigheid van brandende stemvorken.

***

Een apocalyptisch gedicht. Maar let eens op de onnavolgbare associaties en improvisaties, de verrassende, zonderlinge samenstellingen met kleuren, de vergelijkingen opgeroepen door ‘zwart’ en ‘donker’.

Dat de zon ‘bezorgd’ wordt genoemd is nog vrij licht te verklaren. Het woord ‘bezorgd’, ongetwijfeld ‘getriggerd’ door de alliteratie met ‘zon’, drukt immers een moederlijke, zogende & zorgdragende band uit. De zon als mater, de aardbewoners als van haar afhankelijke kinderen. Toch klinkt in ‘bezorgd’ ook al direct iets van angst en dreiging door, iets onheilspellends – het woord preludeert, kortom, op de daaropvolgende regel, die van de destructie van de zon (het verduisteren en opdelen van de zon) en dientengevolge van de aarde.

De zon zal zwart worden. Zo zwart als… Benders gebruikt niet ‘roetzwart’, ‘koolzwart’, ‘pikzwart’ of ‘gitzwart’. Hij spreekt achtereenvolgens van ‘nikkelzwart’, ‘zwaandonker’, ‘korfzwart’ en ‘pikkelzwart’.

Een weinig voor de hand liggend rijtje vergelijkingen. Toch klinken er tal van associaties in mee.

‘Nikkelzwart’: op het eerste gezicht lijkt dit zelfs een ‘contradictio in terminis’, nikkel is immers ziverwit/grijs. Echter: allereerst is er de klankassociatie met ‘nikker’ – een woord dat uiteraard aan het Engels is ontleend (nigger), een denigrerende term, een invectief voor ‘neger’, en dus verwant aan ‘zwart’; maar veel belangrijker in dezen is de achtergrond dat ‘nikker’ (nicker of necker) een erfwoord is dat in de Germaanse talen een ‘watermonster’ of ‘waterdemon’ aanduidt en in het Nederlands vroeger ‘demon’, ‘(kwade) kabouter’, ‘duivel’ of ‘monster’ betekende.

Deze associatie (feitelijk ben ik nu aan het speculeren, maar dat kan me weinig schelen; dit betreft toch geen officiële recensie) is veel minder vergezocht dan ze lijkt. Duivels en kabouters vormen (naast, bijvoorbeeld, het – zondige – kaartspel, net name het ‘rikken’) voorname motieven in de bundel, die nota bene lijkt op een luciferdoosje (Lucifer, de duivel, de gevallen engel, zwavel)(terzijde: ook in dit gedicht komen lucifers voor); daarbij betreft het hier een apocalyptisch gedicht. Daarbij, in een bundel die Wôld, Wôld, Wôld! heet, vind ik een (etymologische) verwijzing naar oude Germaanse talen bijna voor de hand liggender dan een link met het moderne Engels.

Daarbij is er sprake van een associatie op basis van vorm: veel munten waren of zijn vervaardigd van nikkel, en een munt roept uiteraard de ronde vorm van de zon (of maan) op.

Ten slotte valt er nog een betekenisvolle associatie te geven: de naam ‘nikkel’ is afkomstig van het Duitse Kupfernickel (‘Duivelskoper’). Nikkelerts werd namelijk verward met kopererts. Omdat men in plaats van het gewenste (waardevolle) koper het ongewenste (minder waardevolle) nikkel verkreeg, beweerde men dat de duivel heimelijk het kopererts had omgewisseld en zo de mijnwerkers bedroog (‘beduvelde’). Een soortgelijke etymologie kent het element kobalt (ontleend aan het woord ‘kobold’, ‘kwaadaardige kabouter’).

‘Zwaandonker’: ook al zo’n ‘onwaarschijnlijke’ combinatie, die bijna oogt als een ‘innerlijke tegenspraak’. Echter: allereerst is ook hier sprake van een klankassociatie, middels alliteratie: het ‘zwart’ in ‘nikkelzwart’ roept (intuïtief, ‘automatisch) het ‘zwaan’ in ‘zwaandonker’ op. ‘Zwaan, kleef aan’, zogezegd. Het laatste deel van de eerste samenstelling rijgt zich aan het eerste deel van de tweede samenstelling. Met een donkere draad zijn ze verbonden.

Daabij, zwanen kúnnen donker zijn; de zwarte zwaan is inmiddels een bekend verschijnsel, al is dat niet altijd zo geweest. Vroeger meende men dat álle zwanen wit zijn – de zwarte zwaan is zelfs exemplarisch geworden voor de gedachte dat men nooit mag generaliseren of beter gezegd universaliseren op basis van empirische kennis (die immers altijd onvolledig kan blijken te zijn). Zwanen associëren wij in eerste instantie met de kleur wit, zoals wij kaarsen met de kleur wit in verband brengen, maar zowel zwanen als kaarsen kunnen evengoed zwart zijn.

Er staat echter niet ‘zwaanzwart’ (wat zou betekenen ‘zo zwart als een zwarte zwaan zwart is’, niet ‘zo zwart als een zwaan’) maar ‘zwaandonker’ – en zeg nu zelf: de zwaan is toch een duister/donker wezen, een demonisch wezen? Die knobbel, die felle, strenge blik, de agressieve, hooghartige houding.

‘Korfzwart’: ook hier ligt de combinatie niet direct voor de hand: een korf is doorgaans geelbruin of strogeel. Hoe zou Benders dan op ‘korfzwart’ komen? Zwermen agressieve bijen, stekende beesten, angels, de (gevallen) engel? Zwartgeblakerde korven? Ja, een korf is donkerder dan de zon. De associatie is echter een klankmatige – met het ‘koffie’ in de voorgaande regel: via ‘koffie’ komt de sprong naar ‘korf’ tot stand, en in het ‘koffie’ klinkt zowel ‘(pik)zwart’ als ‘gloeiend heet’, ‘brandend’, ‘kokend(heet)’ door. Niet zo’n vreemde waaier aan associaties in een gedicht dat gaat over ‘verbranden’ en ‘zwartblakeren’.

‘Pikkelzwart’: allereerst betekent dit woord natuurlijk letterlijk iets als ‘zo donker als een augurk’ (en denkt men aan: zuur, wrang). Daarbij bevat ‘pikkelzwart’ het woord ‘pikzwart’ (= ‘pekzwart’). Er is sprake van een klankverwantschap met ‘nikkel’. Ten slotte betekent ‘pikkelen’ ‘hinkend gaan’ – en de duivel wordt altijd voorgesteld met een (op zijn minst één) fysiek gebrek; vaak heeft hij een hinkepoot of sleepbeen.

Alsof dit alles nog niet (‘toevallig’) genoeg is… 6 januari, Driekoningen, de officiële releasedag van WWW, is óók Osirisdag: de dag dat de zon in stukken wordt gehakt.

Bij heidense volkeren, in de Oudheid, was 6 januari de dag van het Osirisfeest. In de naam van Osiris werd de mythe van de godenschemering van de Oudheid samengevat. De zonnegenius Osiris is door zijn duistere tegenstander in stukken gehakt; in ieder mens ligt een stuk van hem begraven.

Maar Driekoningen is natuurlijk tegelijk de dag van de messiaanse hoop, het terugkeren van de zon, het lengen van de dagen. Na de Apocalyps de overwinning! Na de destructie de wedergeboorte!

Natuurlijk, natuurlijk… in deze bespreking heb ik mij, in extremis, bezondigd aan speculatie. Aan een speculatieve lezing. Maar wat ik bewonder aan Martijn Benders is nu juist zijn wonderlijke associatieve vermogen, en in deze lezing heb ik proberen bloot te leggen, althans een tipje, hoe dit vermogen (hoe onbewust en intuïtief ook) zou kunnen werken, en welke associaties er zoal in het spel zouden kunnen zijn. Meer niet.

De bundel kan hier worden aangeschaft

With this highly physical, ‘natural’ poetry, Langelaar belongs to a contemporary Dutch trend that breathes new life into the ‘Fifties’ poetry of Lucebert.

Dankzij Xavier Roelens weten we dus dat er een hedendaagse trend is van dichters die Lucebert, u weet wel, die vrolijke modernist, nieuw leven in proberen blazen, want zoals iedereen weet is zo goed als iedereen Lucebert allang weer vergeten en is de arme man zwaar onderbelicht. Laten we deze Lucebert-opwekker Marije Langelaar eens onder de loep nemen. We beginnen met het gedicht ‘IJmuiden’

Lees het gedicht hier

Ik kan er weinig mee. Wat is er precies bijzonder aan dit werkje? Ja okee, een nogal infantiele beschrijving van geboren worden. Maar verder? Is het het stuk waarin Langelaar laat weten dat ze na het slaken van kreetjes schriller dan het licht naar buiten gaat en plots doof blind stom en ook nog eens lam is? Toe maar. Alsof dat is wat met een baby gebeurt. Wat ‘heftig’ allemaal. Zeker als je daarna zegt ‘HORRIFIC THOUGHTS ENTER’. Nee maar, dank je de koekkoek. Als je plots blind lam doof en stom bent ga je inderdaad niet aan oranjekoeken denken. Alsof een baby nog nooit gedachtes heeft gehad. Vervolgens worden we in dit werkje nog in luiers gehesen, gaan we kirren, en daarna sluit Langelaar het flemende gezwatel af met een pittoresk stukje zee met fonkelende rotsen. Wat een avontuur. Het zegt alleen totaal niks interessants over de geboorte. Een 3.4 van de jury.

Is het een toevallige misser? We nemen nog een gedicht van Langelaar, deze heet: Laat je niet lichten

Lees het hier

Nee, weer zo’n kinds gevalletje. Je kunt hier toch onmogelijk als volwassen mens wonderbaarlijk taalgebruik in zien, het heeft gewoon niks, het is niet lyrisch, het is niet conceptueel, het is niet experimenteel, het is alleen maar iemand die een beetje blij huppelt op papier met een strik om. Was dit geschreven door een meisje van zeven dan zou je nog even opleven, maar van een meid van over de dertig verwacht ik toch wel meer dan dit soort kindse huppelkutterij. Zo niet Mijnheer Roelens, vooruit, laten we nog een gedichtje nemen, het is allemaal zulke lichte kost, deze heet: ‘Dit deel’

Lees het hier

Mijn god, wat een deprimerend slechte opening, met verlangend licht dat schaduw op ‘loze perken’ werpt en blijft hangen in een gezicht. Brrr. Wat doet die meid in vredesnaam op een site die de representatie zou moeten zijn van de beste poëzie die we in huis hebben! Drie gedichten, en in geen enkele van de drie trof ik ook maar één goede of welbedachte metafoor aan, geen één stukje lyriek, geen één conceptuele invalshoek. Xavier Roelens is niet goed bij zijn hoofd. Xavier Roelens heeft helemaal geen verstand van poëzie.

Wordt er dan alleen nog maar neoromantische candlelight poezie geschreven tegenwoordig? Want dat geboorte gedicht, daar hoor je toch zo de flemende candlelight stem bij, de ‘heftigheid’ is er toch vooral eentje van ‘heftig trouw aan de naturgeist’ – jongens, dat was toch een enorm FANTASIELOZE beschrijving van het hele geboorteproces? En zo inaccuraat, als je naar de details kijkt. En zo dom, want zo kinderlijk animistisch.

En nu even serieus. Wat heeft deze onzin met Lucebert van doen? Alleen Xavier Roelens begrijpt het. Ik nodig hem van harte uit het hier even te komen uitleggen.

‘One of the most prominent Dutch poets of the present time.’

Dat klinkt weer veelbelovend. Schouten laat bovendien weten dat Anker ‘In a certain sense, you could call him a modern humanist poet, bearing in mind the shortcomings of De broekbewapperde mens (Man, trousers a-flutter), the man of the title of one of his recent collections, but without any moral judgment.’

Op een bepaalde manier kunnen we dus Anker als een moderne, humanistische dichter zien, mits we de tekortkomingen van de broekbewapperde mens in achting nemen. Och zo. Voorts laat Schouten ook nog weten:

In Robert Anker’s poetry (as in his prose) you can see that the TV is on and the newspaper read. Not that the poet is to the fore with corny songs or that he constantly praises new man to the skies…

In het boek van Robert Anker zien we dat de televisie aan staat en de krant gelezen is. Niet dat de dichter naar het voren komt met vieze liedjes of dat hij constant nieuwe mensen de hemel in prijst….nou, dat deze intigrerende introductie wordt het tijd dat de Loewak lezertjes zich in een echt Anker gedicht vastbijten:

Vergeet niet je haar te kammen
Voordat wij je vinden moeten
Kijk even hoe je om gaat kijken
Het maakt een zoet gerucht dat geurend
Om ons te vinden dat de tijd breekt
Vergeet niet heen en weer te lopen
Zoals alleen jij loskomt uit de wereld
Om wat jij niet bent maar wij zo kennen
Naar ons uit te zenden wat ons schoksgewijs
Verwijdert uit onszelf zodat wij tot de rand
Gevuld met radiostilte

Gefopt wij ben ik
Kom maar hier ik
Hou toch wel van je

Bovenstaand gedicht weet weinig meer aan me te ontlokken dan een enorm ‘Tja’ gevoel. Tja. Wat staat hier?
Iets vaags. In 14 regels precies 1 geslaagde metafoor, namelijk ‘wij tot de rand gevuld met radiostilte’.
Waarom moest de rest blijven staan? Ik zie er geen concept in, geen rode draad, geen verhaal, het is een soort vulling, vulling bedoeld om tot die ene geslaagde metafoor te komen. Maar omdat het zo overduidelijk vulling is verpest het die metafoor ook. En na die metafoor gaat Anker nog debieler doen, met die 3 regels emokitsch. Nee, dit verdient niet meer dan een 2.8

Laat ik nog een gedicht nemen omdat over het bovenstaande weinig te zeggen viel – een jammerlijk werkje.

Het is alles lauwe pap
Die mij over de handen loopt
Hoewel het soms ook waait
Tussen de bevroren vingers

Meestal echter kom ik zelden voorbij
Het rottige riet de kapotte vogels
Dat het aldoor dooit in de modder
Van het vreedzame bestaan

Het tweede gedicht dat ik las op de site, en meteen het leitmotiv van het Fagelisme: het is alles lauwe pap. Daar gaan we dan:

Het is alles lauwe pap
Die mij over de handen loopt

IJzersterke Fagelistische opening. Ik snap plots het enthousiasme van 1% Schouten over deze dichter. De gekke interpunctie nemen we even op de koop toe.

Hoewel het soms ook waait
Tussen de bevroren vingers

Soms waait het tussen de bevroren vingers, soms graait het in de gesloten pot.

Waarom dan niet de schaatser
Op die wind de ijzeren snaren

Klabam. Ik stort ter aarde neer. Dacht ik met het Fageliaanse Volkslied te maken te hebben, begint die ouwe kale over schaatsers te zaniken. Hoewel, dat is eigenlijk ook heel Fagelistisch. Niks zo strontvervelend als die schaatswedstrijden. Wat is saaier, schaatsen of wielrennen?

Bezingen tot de horizon van glas
Aldoor beentje over door het glas

Jajajaja, het bezingen, de zinloze herhaling, het lullige beentje, we blijven in beste Fagel traditie bezig.

Zoals ooit eerder altijd weer de metalen
Zon achter de zilverbloemen op het raam

Bingo. Het beslagen raam! Zilverbloemen, hoe kom je erop! Voor rijp weetjewel. Wat een fantasie heeft Anker, geen wonder dat Schouten hem de hemel in prijst.

In mij doorstoot en mij hier fotografeert

Meestal echter kom ik zelden voorbij
Het rottige riet de kapotte vogels
Dat het aldoor dooit in de modder
Van het vreedzame bestaan

Ik kan niet anders dan concluderen dat dit tweede gedicht een waar Fagelistisch meesterwerkje is. Almaar dooiend in de modder van het vreedzame bestaan schaatsen kijken en bezingen terwijl je lauwe pap eet. Godverdomme! Dit krijg ik minstens een half jaar mijn hoofd niet meer uit!

Conclusie: had Schouten het bij het rechte eind toen hij schreef dat Anker een van de meest prominente dichters van onze tijd is? Mijn mening: wie het Fagelisme als poeziestroming serieus neemt kan deze vraag alleen volmondig met ‘Ja’ beantwoorden. Ja, Robert Anker is de Grootste Fagelist. Ja, Robert Anker heeft het lijflied van de Fagelisten geschreven. Ik herhaal: “Almaar dooiend in de modder van het vreedzame bestaan schaatsen kijken en bezingen terwijl je lauwe pap eet.” Ik herhaal nogmaals: “Almaar dooiend in de modder van het vreedzame bestaan schaatsen kijken en bezingen terwijl je lauwe pap eet.”

Martinus Benders, Istanboel, 29 December 2012

“Pieter Boskma is a cosmic poet and has been since his first collections: a wide panoply of verse full of ecstatic moments, metaphysical revelations, idyllic and elegaic flushes, his work contains it all.”

Bron

Een kosmische dichter. Wat is dat? Ik heb geen flauw benul. Iemand die door de kosmos wordt geïnspireerd? Iemand die overal in de kosmos welkom is met zijn versjes? De superlatieven zijn meteen alweer niet van de lucht. ‘A wide panoply of verse full of ecstatic moments’.

Wie even Google gebruikt ziet meteen dat deze uitdrukking uniek is in de hele geschiedenis van de Engelstalige literatuur: Link

Mijn hemel. Een regel later is het al raak, Gorter en Marsman worden erbij gesleept, en we lezen
“Boskma too is an exceptional phenomenon; no poet in the Netherlands can be swept along so intensely by mysticism, magic and the overwhelming impact of reality.”

Laten we deze nogal vettige jubelpagina even links liggen en even een random gedicht van het internet trekken. Om te kijken of het werkelijk allemaal zo geweldig is gesteld.

Van de grond

Nog altijd gelest door een lied van de grond
hingen de takken al laag in het najaar
Bedruppelde webben trokken het bos door
en vingen wat klein was en vleugeltjes had

De idyllische dood van detail en nuance
maakte weer plaats voor het egale witte
geschitter van sneeuw op een winterse
wolkloze windstille weide

Als het maar klonk en als het maar
waar was, en je het zag als je begreep
dat het geen vorm en geen naam had

Dan kwam het pas los en werd aarde
Dan lag er pas goud op het water
Dan brak pas glinster de klomp.

————————————–
uit: ‘Het violette vuur’

En daar gaan we dan vervolgens kritisch naar kijken. Worden de beloftes waargemaakt?

Van de grond

Nog altijd gelest door een lied van de grond
hingen de takken al laag in het najaar

Met de eerste regel lijkt me niets mis. Het is een aardige metafoor, takken die
gelest worden door een lied uit de grond.

Bedruppelde webben trokken het bos door
en vingen wat klein was en vleugeltjes had

Hier raak ik al minder enthousiast van. Spinnenwebben op pootjes die het bos door
hossen is één ding – een type surrealisme waar ik niet zo’n fan van ben, omdat het
weinig moeite doet de realiteit te penetreren – het is meteen een soort klucht.
Maar die gortdroge regel eronder met een ‘de tafel had vier poten’ beschrijving.
Nee, dit had er nooit in moeten staan. Zonde van de openingsregels.

De idyllische dood van detail en nuance
maakte weer plaats voor het egale witte

Nou zeg, ‘de idyllische dood’ nog wel – hoe archaisch kun je het maken?
Een raar stukje vulling, want iedereen weet dat sneeuw juist niet stervende
zaken wegveegt maar eerder conserveert. Ook hier weer: een slordig kijker.

geschitter van sneeuw op een winterse
wolkloze windstille weide

En hier haakte ik compleet af. De rest wil ik niet meer lezen. Wie ‘winterse wolkloze
windstille weide’ een mooie serie alliteraties vindt heeft naar mijn smaak het taalgevoel
van een bezopen olifant.

Eindcijfer van de jury: een 3.4

Een aardige openingszin, die door het vervolg compleet werd verpest.
Waarom dit zo’n pleiade aan superlatieven verdient is mij volstrekt niet duidelijk.
Het gedicht is willekeurig uitgezocht.

Martinus Benders, Istanbul, 27-12-2012

Reed 300 kilometer
om een gedichtje voor te dragen op het feestje van Sylvie Marie
wat een toewijding, zeker als je bedenkt
dat op zijn website geen gedicht te vinden is.
Niet goed genoeg voor de website.
Wel goed genoeg om 300 kilometer voor te rijden.

Jeroen doet jurydinges. Nooit een boek geschreven, nou en.
Kan toch lezen, ook die prozashit. Jeroen.
Opkomende ster. Nu al tabak van. Ga eens weg Jeroen.

Schrijf eens een boek, Jeroen. Voor je met je felixreet
in het Letterenfonds gaat zitten. Teveel gevraagd?
300 kilometer niet. 300 kilometer.

Waarschijnlijk de twee verzamelingen die ik kocht van Csoori, Barbarian prayers en Before and After the Fall. Maakte mijn Csoori collectie compleet. Naar mijn mening een van de grootste Europese dichters van vorige eeuw. Verplichte kost voor iedereen.

Beste plaat?

Geen concurrentie: Seer, van the Swans. Michael Gira heeft het afgelopen decennium met een reeks briljante platen bewezen een van de grootste muzikanten van onze tijd te zijn. Dat was hij eerder ook al, maar ik ken zeer weinig mensen die zo consistent kwaliteitsmuziek maken. Een legende.

Luister hier de plaat en lees een interview

Ik luister nu al twee uur onafgebroken naar ‘Song of a Warrior’:

https://soundcloud.com/selftitledmag/swans-song-for-a-warrior/

Beste film?

Geen concurrentie: Holy Motors. Briljante film, vooral als je hem kijkt in combinatie met de nieuwe Cronenberg.

Beste persoon?

Tordenskjold. Ging tijdens een zeeslag de Engelse vijand vragen of hij munitie kon lenen. Stierf in een duel wegens ruzie over een Hydra.

Beste moment?

Gekust worden door Zwanenelfjes in mijn dromen, die gekke haakjes in mijn tong schoten. Vreemde wezentjes. Maar er is ongetwijfeld nog van alles onder het tapijt geschoffeld.

Ik wens alle loewak lezers een prettige kerst en een schitterend 2013 toe!

Beide films zijn zeer goed, Holy Motors is zelfs een instant klassieker. Maar eigenlijk moeten de films dus als een geheel worden beoordeeld, naar mijn idee, en dan is het oordeel: bijzonder geniaal.

Het nieuwste geintje van Jacques Breukers heet: ‘Attention on Demand’. Een eufemisme voor hem betalen voor een positieve recensie. De malafide uitgever die zijn auteurs in boekjes uitbetaald kreeg samen met topintellectueel Boukje Vlierhuis het lumineuze idee dat er best veel zielige schrijvertjes ronddrijven in de composthoop, die graag Jacques en Bouke een briefje toestoppen om even bovenop te mogen drijven.

Toen ik op de Contrabas opmerkte dat het nogal eigenaardig is zulke ‘recensies’ niet tenminste van een oormerk te voorzien, en net te doen of het echte recensies zijn, werd mijn opmerkingen en alle postjes die ik afgelopen week daar deed over de Turingprijs terstond verwijderd.

In de muziekwereld bestond het al: platenmaatschappijen die gewoon betalen voor een positieve concertrecensie. Jacques Breukers gaat de poeziewereld dezelfde dienst bewijzen: niet langer kunt u weten of een recensie werkelijk een recensie is, want wat er ook in mag staan – dik kans dat er gewoon voor betaald is.

Het is een eigenaardige literatuurliefhebber, die Jacques. Hij beweert regelmatig dat ik zijn favoriete dichter ben, maar hij heeft wel het recht om al mijn geschriften te wissen. Probeert u, voor een kort moment, u eens in te beelden hoe iemand zo verknipt in zijn bovenkamer kan zijn. Zou u de bijdrages van Lucebert aan uw website wissen? Hoe zou men over vijftig jaar tegen iemand aankijken die vooral bezig was met het wissen van alle bijdrages van Achterberg? Als een literatuurliefhebber? Nee, dat lijkt mij vrij onwaarschijnlijk. Ik denk dat zo’n man in de toekomst eerder als een literaire crimineel bekend zal staan.

Het is daarom toch hoogst amusant om de composthoop af en toe te bekijken. Wat heeft Jacques nu weer verzonnen. Kan hij de literatuur nog erger verpesten, kan hij zichzelf NOG belachelijker maken. Bijvoorbeeld door liefst twaalf gedichten van Folgóre da San Gimignano in zijn pleekalender op te nemen, O nee, dat deed hij al – een figuur die tussen 1308-1316 precies 32 sonnetjes schreef vol jachttafereeltjes. Op een kalender met moderne poezie! Met liefst twaalf gedichten! De kerstboom, de kaasfondue. Dromen over op vossenjacht gaan met Prins Willem. En dan in je kringlooppakje met omasjaal de kleine van school halen, want madam werkt, en mijnheer schrijft recensies voor iedereen die dokt. Zou de aanvraag naar het Letterenfonds alweer de deur uit zijn? Wanneer gaan we Bouke Vlierhuis zien kermen als een miskend varkentje, omdat zijn centjes vleugeltjes kregen? Het is een reality show van formaat, naar een composthoop kijken is bij lange na zo leuk niet, zelfs niet door een versnelde camera.