Het ongemak van Bram Vreeswijk
Bram Vreeswijk is performance- en video-kunstenaar. Zijn stukken vergen nogal wat van de toeschouwer; ze hebben altijd iets ongemakkelijks, wat niet verwonderlijk is gezien de invloed op zijn werk van psychoanalyse en fenomenologie. (Ik ben altijd gefascineerd geweest door dit fragment uit zijn stuk ‘De verdwijning‘ een interpretatie van de angstwekkende ‘vagina dentata’).
Vreeswijk onderzoekt de werking van perceptie, het afbreken van ideeën van identiteit, de mogelijkheden tot anders-worden, verdwijnen. Het publiek wordt bijvoorbeeld op verschillende manieren in zijn performances betrokken, waardoor (de bedoeling is dat) ze over hun rol in de situatie gaan denken en hun (machts) positie ten opzichte van de performer (dit gebeurt bijvoorbeeld door plaatsing van stoelen van de muur, gebruik van licht, kwetsbare opstellingen van performer).
Unheimlich dus, vaak ook beklemmend en soms redelijk psychedelisch zoals dit filmpje “Het verlangen Indiaan te worden”:
‘The experience’ doet me denken aan het begin van Maurica Blanchot’s roman Thomas de duistere (1941), waarin de hoofdpersoon die in zee zwemt, door het abstracte taalgebruik, nauwelijks nog te onderscheiden is van het water waarin hij rondzwemt:
Commentaar