Rolf Dieter Brinkmann

Gele hemel

“Ein gelber, schmutziger Himmel. Ein gelber, schmutziger Himmel. Ein gelb schmutziger Himmel. Ein gelb schmutziger Himmel über mir. Ein gelb schmutziger Himmel. Ein gelb schmutziger Himmel über mir. Ein gelb schmutziger Himmel. Ein gelb schmutziger Himmel der überhaupt nicht aufhoert. Ein gelb schmutziger Himmel der überhaupt nicht aufhort in diesem Augenblick. Ein gelb schmutziger Himmel. Ein gelber, schmutziger Himmel. Ein gelber, schmutziger Himmel. Ein gelber, schmutziger Himmel. Ein mieser gelber dreckiger schmutziger Kölner Himmel. Ein mieser Himmel, ein verdammter Scheissdreck von Himmel. Ein mieser gelber schmutziger Kölner verfluchter elender Kackhimmel. Ein bekackter Himmel. Ein von Lichtfetzen zerkackter Himmel. Ein mieses Stück von Himmel. Ein Kack Himmel. Ein rieziger Schiessdreck von Himmel, jetzt in diesen Augenblick. An dieser Bahnstelle und entlang der Bahn, zwischen diesen toten Bäumen, vor der Stadt, rings um Haeuser. Ein elendes Miststück von Himmel. Ein mistig gefärbter Scheissdreck.  Ein Scheissdreck. Ein Scheissdreck. Ueberall ein Scheissdreck. Ein elender Mistdreck Himmel..”

Zo.

Zo tiert Rolf Dieter Brinkmann in 1973 woedend door Keulen (luister hier naar het fragment: mp3). “Een “Hör-Ausdruck” van zijn idee van het gedicht als momentopname en de literatuur als film in woorden (Kerouac).” Het idee van gedicht als momentopname doet ook denken aan de poëzie van New York school dichter Frank O’Hara waarin vaak persoonsnamen en specifieke tijden en data worden genoemd. Brinkmann – een van de meest toonaangevende Duitse dichters van de jaren ’60 – was dan ook erg beinvloed door Amerikaanse poezie van zijn tijd. Hij stelde ook een boek samen over de Beat generatie, Acid. Neue amerikanische Szene.

images-11

In een interview zegt hij (over zijn roman Keiner weis mehr), “Wenn dieses Buch ein Maschinengewehr wäre, würde ich Sie über den Haufen schießen.” “I sound my barbaric yawp over the rooftops of the world.” schrijft Walt Whitman instemmend in Leaves of Grass. In de winter van 1973 schreeuwt Rolf Dieter Brinkmann in elk geval in een taperecorder zijn observaties over de omgeving en het moment waar hij in rond dwaalt. Veel lange, dwalende monologen, maar ook gesprekken met mensen die hij tegenkomt. Destijds zijn ze uitgezonden als een radio-uitzending van drie kwartier. In 2005, dertig jaar na zijn dood, zijn grote delen (360 minuten) van de in totaal 29 banden opnames op cd uitgebracht, ‘Wörter, Sex, Schnitt’. Dat is een soort ouverture op de film ‘Brinkmann’s Zorn‘, waarin ook duidelijk wordt dat Brinkmann op een gegeven moment verder zocht dan het geschreven woord; ‘1969 habe ich aufgehört zu schreiben. Was ich jetzt mache sind Fotos und Filme.’

Het is met vlagen mooi, spannend, en ja, natuurlijk ook soms minder interessant, om te horen hoe er in Brinkmann’s dérives, zijn dwalingen door Keulen, een spanningsveld ontstaat tussen zijn omgeving en gedachtes, dat zich soms uit in ongerichte, meditatieve mijmeringen, en soms – zoals in zijn twee minuut durende gele hemel tirade – het moment lijken te willen verbrokkelen, van alle kanten belagen. Hier het resultaat van het op schrift stellen van gedachtes op, naar wat ik aanneem, een iets rustiger moment:

‘Einen jener klassischen’

Schwarzen Tangos in Köln, Ende des
Monats August, da der Sommer schon
Ganz verstaubt ist, kurz nach Laden-
Schluß aus der offenen Tür einer
Dunklen Wirtschaft, die einem
Griechen gehört, hören, ist beinahe
Ein Wunder: für einen Moment eine
Überraschung, für einen Moment
Aufatmen, für einen Moment
Eine Pause in dieser Straße,
die niemand liebt und atemlos
macht, beim Hindurchgehen. Ich
schreib das schnell auf, bevor
der Moment in der verfluchten
dunstigen Abgestorbenheit Kölns
wieder erlosch.

23 April 1975 had Rolf Dieter Brinkmann er beter aan gedaan wat minder goed de hemel te bewonderen of om zich heen te kijken. Of gewoon naar rechts in plaats van naar links. Op die dag overleed hij nadat hij in London werd overreden omdat hij de verkeerde kant op keek bij het oversteken.